Σ. Φάμελλος: Τα διυλιστήρια κερδίζουν δισεκατομμύρια – Η κυβέρνηση αφήνει τους καταναλωτές απροστάτευτους
Ο Σωκράτης Φάμελλος, βουλευτής Β’ Θεσσαλονίκης, με κοινοβουλευτική ερώτηση που κατέθεσε προς τους υπουργούς Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ζητά απαντήσεις για τις σοβαρές στρεβλώσεις στην αγορά πετρελαιοειδών, τις καθυστερήσεις στην εφαρμογή της Κανονιστικής Παρέμβασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού και την απουσία ουσιαστικών μέτρων προστασίας των καταναλωτών.
Τέσσερα χρόνια χρειάστηκε η Επιτροπή Ανταγωνισμού για να ολοκληρώσει την έρευνά της και σχεδόν ένας ακόμη χρόνος πέρασε μέχρι να δημοσιευθεί η απόφασή της. Στο μεταξύ, οι καταναλωτές συνεχίζουν να πληρώνουν ακριβά τα καύσιμα, ενώ τα διυλιστήρια καταγράφουν τεράστια κέρδη.
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού εντοπίζει σοβαρές στρεβλώσεις, όπως εμπόδια στις εισαγωγές, περιορισμούς στην πρόσβαση σε υποδομές αποθήκευσης και πρακτικές δημοσιοποίησης τιμών που μπορούν να διευκολύνουν τον συντονισμό στην αγορά. Παράλληλα, προτείνει συγκεκριμένες παρεμβάσεις για την ενίσχυση του ανταγωνισμού, οι οποίες παραμένουν χωρίς ουσιαστική εφαρμογή.
Την ίδια στιγμή, η HELLENiQ ENERGY ανακοίνωσε συγκρίσιμα EBITDA ύψους 1,896 δισ. ευρώ για το εννεάμηνο του 2026, έναντι 766 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Με την ερώτησή του, ο Σ. Φάμελλος ζητά να διευκρινιστεί ποιος ευθύνεται για την καθυστέρηση δημοσίευσης και εφαρμογής της απόφασης, ποια μέτρα θα ληφθούν για την άρση των στρεβλώσεων, πώς ελέγχονται τα περιθώρια κέρδους σε όλη την αλυσίδα της αγοράς και αν η κυβέρνηση προτίθεται να φορολογήσει τα υπερκέρδη.
Η κυβέρνηση γνωρίζει τις στρεβλώσεις, γνωρίζει τις προτάσεις για την αντιμετώπισή τους και γνωρίζει τα υπερκέρδη. Αυτό που εξακολουθεί να απουσιάζει είναι η πολιτική βούληση για ουσιαστική παρέμβαση. Και όσο επιλέγει την αδράνεια, τον λογαριασμό τον πληρώνουν οι καταναλωτές.
Ακολουθεί το κείμενο της Ερώτησης :
Αθήνα, 20 Νοεμβρίου 2026
Ερώτηση
Προς τους κ.κ. Υπουργούς
Ανάπτυξης
Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Θέμα: «Η Επιτροπή Ανταγωνισμού διαπιστώνει στρεβλώσεις στην αγορά πετρελαιοειδών, η κυβέρνηση καθυστερεί να παρέμβει – Ποιος προστατεύει τους καταναλωτές;»
Τέσσερα χρόνια χρειάστηκαν για να ολοκληρωθεί η έρευνα της Επιτροπής Ανταγωνισμού στην αγορά πετρελαιοειδών και ένας ακόμη χρόνος για να δημοσιευθεί η απόφασή της που λήφθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 2025 [ΦΕΚ 6583/Β/2026].
Η καθυστέρηση αυτή προκαλεί σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών, αλλά και τις ευθύνες της πολιτικής ηγεσίας των αρμόδιων Υπουργείων. Ενώ από το 2022, που ξεκίνησε η έρευνα της Επιτροπής, νοικοκυριά και επιχειρήσεις ασφυκτιούν από τις υψηλές τιμές των καυσίμων και η αγορά καυσίμων βρίσκεται στο επίκεντρο καταγγελιών για στρεβλώσεις, οι αρμόδιοι μηχανισμοί φαίνονται να λειτουργούν με ρυθμούς πίσω από τις ανάγκες και τις υποχρεώσεις του νόμου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η ίδια η Επιτροπή Ανταγωνισμού, στο πλαίσιο της έρευνάς της, εντοπίζει προβλήματα στην αποτελεσματική λειτουργία του ανταγωνισμού στην αγορά πετρελαιοειδών και προτείνει συγκεκριμένες παρεμβάσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας της. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η διευκόλυνση των εισαγωγών, η άρση εμποδίων στην πρόσβαση και χρήση υποδομών αποθήκευσης, η τροποποίηση του τρόπου γνωστοποίησης των τιμών διύλισης για την αποφυγή καρτέλ, καθώς και η ανάπτυξη ψηφιακής εφαρμογής για την ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με τις τιμές στα πρατήρια σε πραγματικό χρόνο.
Πρόκειται για παρεμβάσεις που αφορούν ουσιαστικές στρεβλώσεις της αγοράς και επηρεάζουν άμεσα τη διαμόρφωση του κόστους και την προστασία των καταναλωτών. Η ανάγκη εφαρμογής τους καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική, καθώς η κυβέρνηση είχε στη διάθεσή της τις σχετικές προτάσεις ήδη από τον Δεκέμβριο του 2025.
Iδιαίτερα κρίσιμο είναι το ζήτημα της τήρησης των στρατηγικών αποθεμάτων ασφαλείας. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού προτείνει τη δημιουργία Ανεξάρτητου Κεντρικού Φορέα Διατήρησης Αποθεμάτων Ασφαλείας, υπό την εποπτεία της ΡΑΑΕΥ, ο οποίος θα αναλαμβάνει την τήρηση των αποθεμάτων για λογαριασμό των υπόχρεων επιχειρήσεων, με ενιαίο και διαφανή τρόπο.
Η πρόταση αυτή δεν αποτελεί κάποια πρωτότυπη ή ανεφάρμοστη ελληνική επιλογή. Αντίστοιχοι εξειδικευμένοι φορείς λειτουργούν ήδη σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γερμανία (EBV), η Γαλλία (SAGESS), η Ολλανδία (COVA), η Ισπανία (CORES) και η Ιρλανδία (NORA), με διαφορετικές οργανωτικές μορφές και βαθμό συμμετοχής του κράτους και των επιχειρήσεων.
Πίνακας 1. Συγκριτική επισκόπηση ευρωπαϊκών συστημάτων στρατηγικών αποθεμάτων[1]
| Χώρα | Φορέας | Μοντέλο | Εκτιμώμενο κόστος |
| Γερμανία | EBV | Κεντρικός φορέας | ≈ 0,3 λεπτά/λίτρο |
| Ισπανία | CORES | Μικτό σύστημα | ≈ 0,37 λεπτά/λίτρο |
| Γαλλία | SAGESS | Κεντρικός φορέας | ≈ 0,75 λεπτά/λίτρο |
| Ολλανδία | COVA | Κεντρικός φορέας | ≈ 0,8 λεπτά/λίτρο |
| Ιρλανδία | NORA | Κεντρικός φορέας | 2 λεπτά/λίτρο (0,1 λεπτά/λίτρο προσωρινά το 2026) |
| Ελλάδα | Υπόχρεοι οικονομικοί φορείς | Αποκεντρωμένο σύστημα | Δεν δημοσιεύεται επίσημο ισοδύναμο κόστος ανά λίτρο |
Η συγκριτική εικόνα αναδεικνύει μια ουσιαστική διαφορά στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η ενεργειακή ασφάλεια στην Ελλάδα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σε αρκετά κράτη, έχουν επιλέξει το Δημόσιο να διαδραματίζει ενεργό θεσμικό ρόλο μέσω ειδικών κεντρικών φορέων, οι οποίοι αναλαμβάνουν εξ ολοκλήρου ή εν μέρει τη διατήρηση και διαχείριση των στρατηγικών αποθεμάτων, με διακριτή οργάνωση, εποπτεία και κανόνες επιμερισμού του κόστους. Αντίθετα, στην Ελλάδα δεν έχει συσταθεί αντίστοιχος κεντρικός φορέας και η υποχρέωση τήρησης των αποθεμάτων εκπληρώνεται από τους ίδιους τους υπόχρεους οικονομικούς φορείς, χωρίς ένα ανεξάρτητο σύστημα κεντρικής διαχείρισης. Η επιλογή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια αγορά όπου η πρόσβαση στις αποθηκευτικές υποδομές και στις εναλλακτικές πηγές προμήθειας είναι καθοριστική για τον ανταγωνισμό.
Όπως επισημαίνει και η Επιτροπή Ανταγωνισμού, οι δυσκολίες στις εισαγωγές, οι περιορισμοί στην πρόσβαση σε αποθηκευτικούς χώρους και το αυξημένο κόστος τήρησης αποθεμάτων ασφαλείας λειτουργούν σωρευτικά ως εμπόδια εισόδου και επέκτασης των ανεξάρτητων εταιρειών εμπορίας. Έτσι περιορίζεται η δυνατότητά τους να ασκήσουν ανταγωνιστική πίεση στα διυλιστήρια στη χονδρική αγορά. (παρ. 43 2ης Έκθεσης Επιτροπής, Ιούλιος 2025).
Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει ότι η ενεργειακή ασφάλεια μπορεί να διασφαλίζεται μέσα από οργανωμένα και εποπτευόμενα συστήματα, χωρίς η υποχρέωση τήρησης αποθεμάτων να μετατρέπεται σε πρόσθετο εμπόδιο για την είσοδο νέων επιχειρήσεων και την ανάπτυξη των εισαγωγών. Αντίθετα, το σημερινό ελληνικό μοντέλο, που βασίζεται στις υποχρεώσεις των ίδιων των οικονομικών φορέων, δημιουργεί πρόσθετες χρηματοδοτικές και λειτουργικές επιβαρύνσεις, οι οποίες ενδέχεται να λειτουργούν αποτρεπτικά για τους ανεξάρτητους εισαγωγείς και να ενισχύουν τα πλεονεκτήματα των ήδη ισχυρών επιχειρήσεων.
Η Επιτροπή προτείνει, μάλιστα, έναν δικαιότερο επιμερισμό του σχετικού κόστους, με βάση την κατανάλωση και όχι τις εισαγωγές κάθε επιχείρησης. Η διατήρηση στρατηγικών αποθεμάτων είναι αυτονόητη υποχρέωση για την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας. Δεν μπορεί, όμως, ο τρόπος εκπλήρωσής της να λειτουργεί ως πρόσθετο εμπόδιο στην ανάπτυξη του ανταγωνισμού εις βάρος των καταναλωτών.
Η καθυστέρηση υιοθέτησης των παρεμβάσεων που προτείνει η Επιτροπή αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν συνδυαστεί με την οικονομική εικόνα του κλάδου. Η HELLENiQ ENERGY ανακοίνωσε για το εννεάμηνο του 2026 συγκρίσιμα EBITDA ύψους 1,896 δισ. ευρώ και συγκρίσιμα καθαρά κέρδη 1,201 δισ. ευρώ, έναντι 766 εκατ. ευρώ και 313 εκατ. ευρώ αντίστοιχα την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η ίδια η εταιρεία αποδίδει τη σημαντική αύξηση της κερδοφορίας κυρίως στα ιδιαίτερα υψηλά διεθνή περιθώρια διύλισης, στην εξαγωγική δραστηριότητα και στις ευνοϊκές συνθήκες της αγοράς.
Οι σοβαρές στρεβλώσεις στην αγορά καυσίμων, που περιλαμβάνουν και καθυστερημένες διαπιστώσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού θέτουν σοβαρά ερωτήματα για το αν η κυβέρνηση έχει την πολιτική βούληση να αποτρέπει πρακτικές που περιορίζουν τον ανταγωνισμό και να προστατεύει τους καταναλωτές από αδικαιολόγητες επιβαρύνσεις.
Όπως και για το αν η Ελληνική Πολιτεία έχει αποτελεσματικούς μηχανισμούς για να παρεμβαίνει εγκαίρως και αποτελεσματικά σε αθέμιτα φαινόμενα παραβίασης του υγιούς ανταγωνισμού και της διαφάνειας στην αγορά, σε συνθήκες ολιγοπωλιακής συγκέντρωσης.
Η κερδοφορία των επιχειρήσεων δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για την απουσία ελέγχου και προστασίας των καταναλωτών. Όταν η Επιτροπή Ανταγωνισμού εντοπίζει στρεβλώσεις και ταυτόχρονα οι επιχειρήσεις του κλάδου καταγράφουν εντυπωσιακά οικονομικά αποτελέσματα, η κυβέρνηση όφειλε να έχει αντιδράσει άμεσα, λαμβάνοντας μέτρα
Επειδή η προστασία των καταναλωτών απαιτεί έγκαιρες και ουσιαστικές παρεμβάσεις.
Επειδή, η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει ποιος ωφελείται τελικά από τη λειτουργία αυτής της αγοράς και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για την προστασία του καταναλωτή
Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
1. Για ποιον λόγο χρειάστηκε σχεδόν ένας χρόνος από τη λήψη της απόφασης 896/2025 της Επιτροπής Ανταγωνισμού έως τη δημοσίευσή της στο ΦΕΚ; Ποια υπηρεσία ή ποιος φορέας είχε την ευθύνη της διαδικασίας δημοσίευσης και πώς δικαιολογείται η καθυστέρηση αυτή;
2. Ποιες συγκεκριμένες ενέργειες ανέλαβαν τα Υπουργεία Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας από τον Δεκέμβριο του 2025 που είχε ληφθεί η σχετική απόφαση, ώστε να επιταχυνθεί η δημοσίευση και η εφαρμογή της;
3. Σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί η κυβέρνηση για την υλοποίηση των προτάσεων της Επιτροπής Ανταγωνισμού σχετικά με τη διευκόλυνση των εισαγωγών, την πρόσβαση στις υποδομές αποθήκευσης και την ενίσχυση της διαφάνειας στην αγορά κατά τις συστάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού; Υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των μέτρων αυτών;
4. Ποια στοιχεία διαθέτουν τα αρμόδια Υπουργεία για την εξέλιξη των περιθωρίων κέρδους στη διύλιση και στην εμπορία καυσίμων κατά την περίοδο 2022-2026 και με ποιον τρόπο ελέγχεται η διαμόρφωση των τιμών σε κάθε στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας, ώστε να διασφαλίζεται ο αποτελεσματικός ανταγωνισμός και να αποτρέπονται αδικαιολόγητες επιβαρύνσεις των καταναλωτών;
5. Προτίθεται η κυβέρνηση να εξετάσει τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων για τη φορολόγηση έκτακτων υπερκερδών -όπως έχουν εφαρμοστεί σε άλλες χώρες της Ε.Ε. – και να διασφαλίσει ότι μέρος της πρόσθετης αξίας που δημιουργείται στον κλάδο θα επιστρέφει στους καταναλωτές και στην ελληνική οικονομία;
6. Προτίθεται η κυβέρνηση να υιοθετήσει την πρόταση της Επιτροπής Ανταγωνισμού για τη δημιουργία Ανεξάρτητου Κεντρικού Φορέα Διατήρησης Αποθεμάτων Ασφαλείας, υπό την εποπτεία της ΡΑΑΕΥ, ακολουθώντας αντίστοιχες ευρωπαϊκές πρακτικές; Για ποιον λόγο διατηρείται το σημερινό σύστημα και ποια μέτρα θα ληφθούν ώστε η υποχρέωση τήρησης στρατηγικών αποθεμάτων να μην αποτελεί πρόσθετο εμπόδιο για τις ανεξάρτητες εισαγωγές και την ανάπτυξη του ανταγωνισμού;
Ο Ερωτών βουλευτής
Σωκράτης Φάμελλος
[1] Πηγές και διευκρινίσεις:
¹ Γερμανία: Erdölbevorratungsverband (EBV), στοιχεία για τις ισχύουσες εισφορές και το κόστος τήρησης αποθεμάτων. EBV – Contributions.
² Ισπανία: CORES, στοιχεία για το σύστημα χρηματοδότησης και τις εισφορές των υπόχρεων φορέων. CORES – Operational financing. Το αναφερόμενο κόστος ανά λίτρο αποτελεί υπολογιστική εκτίμηση και όχι επίσημα δημοσιευμένη ενιαία χρέωση.
³ Γαλλία: SAGESS, στοιχεία για το κόστος διαχείρισης των αποθεμάτων. Γαλλική Εθνοσυνέλευση – στοιχεία για τη SAGESS.
⁴ Ολλανδία: COVA, στοιχεία για τη νόμιμη εισφορά αποθεμάτων, η οποία ανέρχεται σε 0,8 λεπτά του ευρώ ανά λίτρο. COVA – Financial Policy.
⁵ Ιρλανδία: National Oil Reserves Agency (NORA), στοιχεία για την εισφορά χρηματοδότησης των στρατηγικών αποθεμάτων. Irish Statute Book – National Oil Reserves Agency (Amendment) Act 2026.