«Στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο η Ελλάδα για τα απορρίμματα – Επταετής αποτυχία και αδιέξοδο της κυβέρνησης ΝΔ»
Στο «εδώλιο» του Δικαστηρίου της Ε.Ε. οδηγείται εκ νέου η Ελλάδα για την πλήρη αποτυχία της κυβερνητικής πολιτικής στη διαχείριση των αποβλήτων, όπως πιστοποιεί η πρόσφατη παραπομπή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή λόγω απουσίας επεξεργασίας πριν την ταφή και έλλειψης έλλειψη επαρκούς δικτύου εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων.
Με κοινοβουλευτική ερώτηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο Βουλευτής Β΄ Θεσσαλονίκης Σωκράτης Φάμελλος καταγγέλλει την επταετή αδράνεια της ΝΔ, η οποία χαρακτηρίζεται από σημαντικές καθυστερήσεις και ελλείψεις:
- Κανένας επικαιροποιημένος ΠΕΣΔΑ: έξι χρόνια μετά, δεν έχει εγκριθεί κανένας Περιφερειακός Σχεδιασμός, παρά τις αναθεωρήσεις του ΕΣΔΑ το 2020 και το 2023, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται εμπόδια στη χρηματοδότηση και στην υλοποίηση έργων.
- Καθυστέρηση και μειωμένοι πόροι ΕΣΠΑ: η πρόσκληση του ΠΕΚΑ 2021-2027 εκδόθηκε μόλις τον Ιούνιο του 2026, με προϋπολογισμό μειωμένο κατά 40%, ενώ μέχρι σήμερα δεν έχει ενταχθεί ούτε ένα έργο.
- 81% μη συμμόρφωση στους ΧΥΤΑ: από τους 84 ΧΥΤΑ με διαπιστωμένες ελλείψεις, οι 66 λειτουργούν εκτός προδιαγραφών.
- Ανενεργό τέλος ταφής: η πρόσκληση για εξοπλισμό ανακύκλωσης από το τέλος ταφής παραμένει στον «πάγο».
- Αδιέξοδο στην Αττική: στην Περιφέρεια που παράγει το 50% των απορριμμάτων της χώρας, επί επτά χρόνια δεν υπάρχει πρόοδος σε χωροθετήσεις ή σχεδιασμό, με τα πάντα να οδηγούνται στην ταφή.
Όπως επισημαίνεται στην ερώτηση, ενώ την περίοδο 2015-2019, εν μέσω δημοσιονομικών περιορισμών, η χώρα απέκτησε σύγχρονους σχεδιασμούς (ΕΣΔΑ, ΠΕΣΔΑ) και καινοτόμα Εθνική Στρατηγική Κυκλικής Οικονομίας, ενεργοποιώντας ευρωπαϊκούς πόρους για μεγάλα έργα διαχείρισης απορριμμάτων, σήμερα η εικόνα είναι αποκαρδιωτική. “Αντί η Ελλάδα να βρίσκεται σε τροχιά μετάβασης προς ένα σύγχρονο σύστημα κυκλικής οικονομίας, βρίσκεται εκ νέου ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου”, τονίζει ο Σ. Φάμελλος.
Ο Σ. Φάμελλος ζητά απαντήσεις για την πολιτική ευθύνη της παραπομπής, την καθυστέρηση των κονδυλίων και τα μέτρα πρόληψης των ευρωπαϊκών προστίμων, τονίζοντας: «Οι πολίτες διπλοπληρώνουν τη διαχείριση απορριμμάτων χωρίς σύγχρονες υποδομές, ενώ τώρα καλούνται να πληρώσουν και τα πρόστιμα της κυβερνητικής αδράνειας».
Ακολουθεί η Ερώτηση:
Αθήνα, 9 Οκτωβρίου 2026
Ερώτηση
Προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Θέμα: «Επτά χρόνια κυβέρνησης ΝΔ: Η Ελλάδα ξανά στο εδώλιο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για την αποτυχία στη διαχείριση απορριμμάτων».
Η πρόσφατη παραπομπή της Ελλάδας στο Δικαστήριο της Ε.Ε. από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σφραγίζει την πλήρη αποτυχία της επταετούς κυβερνητικής πολιτικής στη διαχείριση αποβλήτων. Η Κομισιόν πιστοποιεί την απουσία επεξεργασίας πριν την ταφή και την έλλειψη επαρκούς δικτύου εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων, επιστρέφοντας τη χώρα στα αδιέξοδα του 2014.
Ενώ την περίοδο 2015-2019, εν μέσω δημοσιονομικών περιορισμών, η χώρα απέκτησε σύγχρονο Εθνικό και Περιφερειακούς Σχεδιασμούς Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΕΣΔΑ, ΠΕΣΔΑ), μία καινοτόμα Στρατηγική Κυκλικής Οικονομίας, ενεργοποίησε ευρωπαϊκούς πόρους για την επεξεργασία απορριμμάτων, έκλεισε δεκάδες ΧΑΔΑ, προχώρησε μεταρρυθμίσεις για την ανακύκλωση, τη διαλογή στην πηγή, τη μείωση των πλαστικών μίας χρήσης και την χωριστή συλλογή βιοαποδομήσιμων και , σήμερα –μετά από 7 χρόνια ΝΔ– η κατάσταση είναι δραματική.:
- Δεν υπάρχει κανένας Εγκεκριμένος Περιφερειακός Σχεδιασμός (ΠΕΣΔΑ): Παρά τις δύο αναθεωρήσεις του Εθνικού Σχεδίου (ΕΣΔΑ 2020, 2023), κανένας ΠΕΣΔΑ δεν έχει εγκριθεί, εδώ και έξι χρόνια. Αποτέλεσμα: «φρένο» στην αναβάθμιση και κατασκευή μονάδων επεξεργασίας απορριμμάτων, αβεβαιότητα και στα έργα ΣΔΙΤ, αδυναμία αποδέσμευσης ευρωπαϊκών κονδυλίων και υποχώρηση στη διαχείριση απορριμμάτων σε αναχρονιστικές μεθόδους, με 80% των απορριμμάτων να θάβονται, αλλά και σε απαρχαιωμένο εξοπλισμό για τους ΟΤΑ και τους πολίτες.
- Αδράνεια και μη αξιοποίηση ΕΣΠΑ: Η πρόσκληση του αντίστοιχου προγράμματος του ΕΣΠΑ (ΠΕΚΑ 2021-2027) καθυστέρησε δραματικά και εκδόθηκε μόλις τον Ιούνιο του 2026, 5 χρόνια μετά την έναρξη του προγράμματος, ενώ ο προϋπολογισμός της μειώθηκε κατά 40%. Το σημαντικό είναι ότι μέχρι σήμερα δεν έχει ενταχθεί ούτε ένα έργο, θέτοντας σε κίνδυνο τα ήδη συμβασιοποιημένα έργα της προηγούμενης περιόδου.
- 81% μη συμμόρφωση στην ταφή: Από τους 84 ΧΥΤΑ με διαπιστωμένες ελλείψεις, οι 66 εξακολουθούν να λειτουργούν εκτός προδιαγραφών. Η δε όψιμη πρόσκληση 20 εκατ. € για επέκταση ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ εκδόθηκε λίγες μέρες πριν την παραπομπή. Παράλληλα, καμία μέριμνα δεν έχει ληφθεί για την ανάπτυξη διακριτών ρευμάτων συλλογής, διαχείρισης και ανάκτησης στερεών αποβλήτων.
- Ανενεργό τέλος ταφής & σκάνδαλα: Η πρόσκληση από το τέλος ταφής για εξοπλισμό ανακύκλωσης και χωριστής συλλογής απορριμμάτων αλλά και επαναχρησιμοποίησης, δηλαδή πάνω από 300 εκατομμύρια ευρώ, παραμένει στον «πάγο», την ώρα που σκιές και σκάνδαλα επιβαρύνουν οικονομικά τους Δήμους και τους πολίτες κυρίως γύρω από την ανακύκλωση.
- Το απόλυτο αδιέξοδο στην Αττική: Στην Περιφέρεια που παράγει το 50% των απορριμμάτων της χώρας, επί 7 χρόνια δεν υπάρχει καμία πρόοδος σε χωροθετήσεις έργων ή σε σχεδιασμό, με τα πάντα να οδηγούνται στην ταφή στη Φυλή και η κυβέρνηση να παρακολουθεί ατάραχη το επαπειλούμενο περιβαλλοντικό αδιέξοδο.
Για όλα αυτά, αντί να βρισκόμαστε στη μετάβαση σε ένα σύγχρονο σύστημα κυκλικής οικονομίας και να εξάγουμε τεχνογνωσία και βιομηχανία περιβάλλοντος, βρισκόμαστε εκ νέου ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.
Οι μέχρι σήμερα κυβερνητικές εξαγγελίες δεν αρκούν διότι καμία μέριμνα δεν έχει ληφθεί για την ανάπτυξη διακριτών ρευμάτων συλλογής, διαχείρισης και ανάκτησης στερεών αποβλήτων και αυτό είναι εμφανές στην καθημερινότητα των πολιτών.
Επειδή, η παραπομπή της χώρας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί την πλέον επίσημη καταδίκη της κυβερνητικής αδράνειας
Επειδή, επτά χρόνια μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης από τη ΝΔ, η Ελλάδα αντιμετωπίζει σοβαρές και συστηματικές ελλείψεις στις βασικές υποδομές διαχείρισης αποβλήτων
Επειδή, οι επιλογές της κυβέρνησης στη διαχείριση απορριμμάτων μας απομακρύνουν έτι περαιτέρω από το ευρωπαϊκό κεκτημένο
Επειδή, οι πολίτες πληρώνουν ακριβή τη διαχείριση απορριμμάτων χωρίς να απολαμβάνουν σύγχρονες υποδομές και ποιότητα ζωής και στη συνέχεια καλούνται να πληρώσουν και τα πρόστιμα
Επειδή, όλα τα ανωτέρω επιφέρουν και περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
- Ποιος αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη για την παραπομπή της χώρας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διαχείριση των αποβλήτων;
- Γιατί έμειναν αναξιοποίητοι από το 2021 οι διαθέσιμοι ευρωπαϊκοί πόροι (ΕΣΠΑ), το τέλος ταφής και τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία για τη διαχείριση των απορριμμάτων;
- Πώς εξηγείται το γεγονός ότι μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης ΝΔ ο συντελεστής ταφής απορριμμάτων παραμένει στο πολύ υψηλό ποσοστό του 80%;
- Γιατί χάθηκε το μεγαλύτερο μέρος της προγραμματικής περιόδου 2021-2027 και η πρώτη πρόσκληση για τη διαχείριση στερεών αποβλήτων εκδόθηκε μόλις το καλοκαίρι του 2026 με μειωμένο κατά 40% προϋπολογισμό και μηδενικές εντάξεις μέχρι σήμερα;
- Πότε θα ολοκληρωθεί η έγκριση των 13 (δεκατριών) ΠΕΣΔΑ για να ξεμπλοκάρει η χρηματοδότηση των έργων από το ΕΣΠΑ 2021-2027;
- Γιατί η κυβέρνηση δεν έλαβε τα απαραίτητα μέτρα ώστε να μην απειλείται η χώρα μας με τεράστια πρόστιμα από την Ευρωπαϊκή Ένωση;
Ο ερωτών Βουλευτής
Φάμελλος Σωκράτης