«Απαιτούνται άμεσα διαφανείς και επικαιροποιημένοι συντελεστές τιμών για τα δημόσια έργα»
Σοβαρά ερωτήματα για την οικονομική βιωσιμότητα, τη διαφάνεια και την ομαλή εκτέλεση των δημοσίων έργων στη χώρα φέρνει στη Βουλή ο Βουλευτής Β’ Θεσσαλονίκης Σωκράτης Φάμελλος, καταθέτοντας Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων (ΑΚΕ) προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών.
Όπως επισημαίνει, η κυβερνητική ανεπάρκεια έχει οδηγήσει στο απίστευτο παράδοξο τα δημόσια έργα που δημοπρατούνται και εκτελούνται το 2026 να υπολογίζονται και να αναθεωρούνται με συντελεστές κόστους του Α’ τριμήνου του 2022!
Την ίδια ώρα που η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει συνεχή, αλματώδη αύξηση στις τιμές των δομικών υλικών, των καυσίμων και των ημερομισθίων, το Υπουργείο Υποδομών —αντί να θεσπίσει έναν δίκαιο και μόνιμο μηχανισμό επικαιροποίησης— «κλείδωσε» με το άρθρο 113 του ν. 5290/2026 ξεπερασμένες τιμές τετραετίας, στρεβλώνοντας πλήρως την πραγματικότητα της αγοράς.
Αποτέλεσμα αυτής της εμμονής και προχειρότητας είναι:
- Η οικονομική ασφυξία των μικρών και μεσαίων εργοληπτικών επιχειρήσεων, που καλούνται να απορροφήσουν τεράστιες αυξήσεις.
- Ο κίνδυνος διακοπής εργασιών, οι μεγάλες καθυστερήσεις και οι ακυρώσεις έργων υποδομής σε όλη τη χώρα.
- Να ανάβει πράσινο φως στην αδιαφάνεια και τη διαπλοκή
- Η πλήρης αδράνεια στην υλοποίηση του Ενιαίου Συστήματος Τεχνικών Προδιαγραφών και Τιμολόγησης.
Με την παρέμβασή του, ο Σωκράτης Φάμελλος καλεί την κυβέρνηση να δώσει άμεσα σαφείς απαντήσεις για ποιο λόγο αρνείται να αξιοποιήσει τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και απαιτεί την κατάθεση όλων των σχετικών εγγράφων, μελετών και εισηγήσεων, ώστε να αποκαλυφθεί το πραγματικό μέγεθος της ζημιάς για το δημόσιο συμφέρον και τις υποδομές της χώρας.
Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης και αίτησης κατάθεσης εγγράφων:
Αθήνα, 15 Οκτωβρίου 2026
Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων
Προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών
Θέμα: Με συντελεστές του 2021-2022 αναθεωρούνται τα Δημόσια Έργα του 2026. Αναγκαία η επικαιροποίηση των τιμών υλικών και εργασιών;
Η μεγάλη μεταβολή του κόστους των δομικών υλικών, της ενέργειας, των καυσίμων, των ημερομισθίων και συνολικά του κατασκευαστικού κόστους τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργήσει σημαντική απόκλιση μεταξύ των πραγματικών τιμών εκτέλεσης των δημοσίων έργων και των τιμών βάσει των οποίων αυτά δημοπρατήθηκαν και συμβασιοποιήθηκαν.
Η Πολιτεία κατ’ εφαρμογή του άρθρου 153 του ν. 4412/2016, εξέδωσε διαδοχικές υπουργικές αποφάσεις για τον καθορισμό συντελεστών αναθεώρησης τιμών δημοσίων έργων. Οι τελευταίοι συντελεστές που καθορίστηκαν αφορούσαν, όμως, το Α΄ τρίμηνο του 2022.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, αντί να έχει θεσπιστεί ένας σταθερός και διαφανής μηχανισμός επικαιροποίησης των συντελεστών αναθεώρησης, , το Υπουργείο με το άρθρο 113 του ν. 5290/2026, κατέστησε οριστικούς τους συγκεκριμένους συντελεστές για τα παρελθόντα τρίμηνα .Επίσης προβλέφθηκε ότι εφαρμόζονται και στα επόμενα αναθεωρητικά τρίμηνα, μέχρι την εφαρμογή του Ενιαίου Συστήματος Τεχνικών Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων και Μελετών του άρθρου 170 του ν. 4412/2016 ή μέχρι την τροποποίησή τους.
Δημιουργείται έτσι το παράδοξο δημόσια έργα που εκτελούνται και συμβάσεις που συνάπτονται το 2026 να εξακολουθούν να αναθεωρούνται με συντελεστές που προσδιορίστηκαν με βάση οικονομικά δεδομένα της περιόδου 2021–Α΄ τριμήνου 2022 χωρίς να εξασφαλίζεται ότι αυτοί οι συντελεστές ανταποκρίνονται στις πραγματικές μεταβολές του κατασκευαστικού κόστους.
Τα επίσημα στοιχεία αποτυπώνουν μία διαφορετική πραγματικότητα. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, στο Β΄ τρίμηνο του 2026 ο Γενικός Δείκτης Τιμών Κόστους Κατασκευής Νέων Κτιρίων Κατοικιών παρουσίασε ετήσια αύξηση κατά 4,0%. Η αύξηση αυτή προήλθε από άνοδο κατά 4,3% στις τιμές των υλικών και κατά 3,6% στην αμοιβή εργασίας. Ακόμη και μεταξύ Α΄ και Β΄ τριμήνου του ίδιου έτους, το συνολικό κόστος αυξήθηκε κατά 1,7%, με τα υλικά να αυξάνονται κατά 2,1% και την εργασία κατά 1,0%. Αντίστοιχα, ο μηνιαίος Δείκτης Τιμών Υλικών Κατασκευής Νέων Κτιρίων Κατοικιών της ΕΛΣΤΑΤ εξακολουθεί να καταγράφει το 2026 σημαντικές μεταβολές στις τιμές των οικοδομικών υλικών.
Επομένως, προκύπτει μία ουσιαστική αντίφαση: από τη μία πλευρά η ΕΛΣΤΑΤ παρακολουθεί και καταγράφει συστηματικά την εξέλιξη των τιμών των υλικών και του κόστους εργασίας και, από την άλλη, το σύστημα αναθεώρησης των δημοσίων έργων παραμένει συνδεδεμένο με συντελεστές που καθορίστηκαν πριν από τέσσερα χρόνια. Η αναθεώρηση τιμών δεν αποτελεί προνομιακή μεταχείριση των αναδόχων, αλλά θεσμικό μηχανισμό για την εκτέλεση των δημόσιων συμβάσεων, βάσει αντικειμενικών και ελέγξιμων δεδομένων.
Επειδή η αναντιστοιχία του συστήματος αναθεώρησης με τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς, δημιουργεί ελλείμματα στη βιωσιμότητα των οικονομικών προσφορών, στον υγιή ανταγωνισμό, στην οικονομική αντοχή των αναδόχων και στην ομαλή ολοκλήρωση των έργων.
Επειδή τα αποτέλεσμα της κυβερνητικής ανεπάρκειας είναι αρνητικό για τις μικρές και μεσαίες εργοληπτικές επιχειρήσεις και οδηγεί σε καθυστερήσεις, διακοπές εργασιών ή ανάγκη πρόσθετων παρεμβάσεων που τελικά επιβαρύνουν το δημόσιο συμφέρον.
Επειδή το υφιστάμενο πλαίσιο δεν διασφαλίζει συνθήκες διαφάνειας, υγιούς ανταγωνισμού και αξιόπιστου προγραμματισμού των δημόσιων έργων.
Επειδή υπάρχει η δυνατότητα αξιοποίησης συστηματικών στατιστικών δεδομένων για την εξέλιξη του κόστους υλικών και εργασίας, ώστε η αναθεώρηση τιμών στα δημόσια έργα να πραγματοποιείται με διαφανή, αντικειμενικό και τακτικά επικαιροποιούμενο τρόπο.
Κατόπιν των ανωτέρω,
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
- Για ποιους συγκεκριμένους τεχνικούς, οικονομικούς ή θεσμικούς λόγους δεν έχουν καθοριστεί νέοι συντελεστές αναθεώρησης τιμών δημοσίων έργων μετά το Α΄ τρίμηνο του 2022; Ποιες ενέργειες έχουν αναληφθεί από το Υπουργείο από τότε μέχρι σήμερα για την αντιμετώπιση του προβλήματος; Με ποια τεχνική και οικονομική τεκμηρίωση κρίνει το Υπουργείο ότι συντελεστές που καθορίστηκαν το Α΄ τρίμηνο 2022 εξακολουθούν να είναι κατάλληλοι;
- Ποια είναι η θέση του Υπουργείου ως προς τη συστηματική αξιοποίηση των επίσημων δεικτών της ΕΛΣΤΑΤ για την κατάρτιση και επικαιροποίηση των συντελεστών αναθεώρησης; Έχει εξεταστεί η δυνατότητα θέσπισης μόνιμου μηχανισμού τριμηνιαίας επικαιροποίησηςκαι εάν όχι, για ποιους λόγους;
- Προτίθεται το Υπουργείο να εκδώσει νέους συντελεστές αναθεώρησης και να θεσπίσει συγκεκριμένη διαδικασία τακτικής επικαιροποίησής τους και πότε; Εάν όχι, με ποια μέτρα προτίθεται να διασφαλίσει την αξιόπιστη αποτύπωση του πραγματικού κόστους εκτέλεσης των δημοσίων έργων;
- Πόσες ενεργές συμβάσεις δημοσίων έργων και ποιας συνολικής συμβατικής αξίας επηρεάζονται από την εφαρμογή του άρθρου 113 του ν. 5290/2026; Πόσες από αυτές αφορούν συμβάσεις που είχαν ήδη συναφθεί και πόσες έργα που δημοπρατήθηκαν ή συμβασιοποιήθηκαν το 2026; Διαθέτει το Υπουργείο στοιχεία για καθυστερήσεις, αιτήματα αναθεώρησης, αδυναμία εκτέλεσης ή διακοπές εργασιών που συνδέονται με την εξέλιξη του κατασκευαστικού κόστους;
- Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η ανάπτυξη και εφαρμογή του Ενιαίου Συστήματος Τεχνικών Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων και Μελετών του άρθρου 170 του ν. 4412/2016; Ποια συγκεκριμένα στάδια έχουν ολοκληρωθεί, ποια εκκρεμούν, ποιοι φορείς έχουν την ευθύνη υλοποίησης και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης και πλήρους λειτουργίας του συστήματος; Έχει αξιολογήσει το Υπουργείο κατά πόσο η αδυναμία αξιόπιστης πρόβλεψης της αναθεώρησης του κατασκευαστικού κόστους επηρεάζει τον ανταγωνισμό στις δημοπρατήσεις δημοσίων έργων, τη συμμετοχή μικρών και μεσαίων εργοληπτικών επιχειρήσεων και τη διαμόρφωση των οικονομικών προσφορών; Εάν ναι, ποια είναι τα σχετικά συμπεράσματα και ποια μέτρα προτίθεται να λάβει;
Αίτηση κατάθεσης εγγράφων
Παρακαλείται ο αρμόδιος Υπουργός να καταθέσει τα παρακάτω έγγραφα προς ενημέρωση της Βουλής και των πολιτών :
- Τους πίνακες, υπολογισμούς και στοιχεία που διαθέτει το Υπουργείο για την εξέλιξη, ανά τρίμηνο από το Β΄ τρίμηνο του 2022 έως σήμερα, των βασικών τιμών υλικών, ημερομισθίων, καυσίμων, μισθωμάτων και μηχανημάτων που λαμβάνονται υπόψη για την αναθεώρηση των τιμών των δημοσίων έργων.
- Τις εισηγήσεις, γνωμοδοτήσεις, μελέτες ή υπηρεσιακά σημειώματα που έχουν συνταχθεί από το 2022 έως σήμερα σχετικά με τον υπολογισμό, την επικαιροποίηση ή την έκδοση νέων συντελεστών αναθεώρησης.
- Τυχόν συγκριτικούς πίνακες ή μελέτες του Υπουργείου που αποτυπώνουν την απόκλιση μεταξύ των εφαρμοζόμενων συντελεστών αναθεώρησης και της εξέλιξης των αντίστοιχων δεικτών τιμών υλικών, αμοιβής εργασίας και λοιπών συντελεστών κόστους της ΕΛΣΤΑΤ.
- Αναλυτικά στοιχεία, ανά κατηγορία έργου και κατάσταση σύμβασης, για τον αριθμό και τη συνολική συμβατική αξία των έργων στα οποία εφαρμόζονται οι προβλέψεις του άρθρου 113 του ν. 5290/2026, με διακριτή αναφορά στις συμβάσεις που είχαν συναφθεί πριν από το 2026 και σε εκείνες που δημοπρατήθηκαν ή συμβασιοποιήθηκαν εντός του 2026.Τα στοιχεία και τις εκθέσεις που διαθέτει το Υπουργείο σχετικά με αιτήματα αναθεώρησης, καθυστερήσεις, αναστολές ή διακοπές εργασιών και λοιπά προβλήματα εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων που αποδίδονται στην εξέλιξη του κατασκευαστικού κόστους, εφόσον τηρούνται σχετικά συγκεντρωτικά δεδομένα.
- Το σχεδιασμό, τις τεχνικές προδιαγραφές, τις συμβάσεις με αναδόχους ή συμβούλους, τα μέχρι σήμερα παραδοτέα και τις υπηρεσιακές εκθέσεις προόδου για την ανάπτυξη και λειτουργία του Ενιαίου Συστήματος Τεχνικών Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων και Μελετών, καθώς και το ισχύον χρονοδιαγράμμα υλοποίησής του.
- Τυχόν μελέτες , εκτιμήσεις ή υπηρεσιακές εισηγήσεις που εξετάζουν τις οικονομικές και λειτουργικές επιπτώσεις από τη μη επικαιροποίηση των συντελεστών αναθεώρησης στην εκτέλεση των δημοσίων συμβάσεων, στον ανταγωνισμό κατά τη δημοπράτηση έργων και στο κόστος ολοκλήρωσής τους.
Ο ερωτών Βουλευτής
Φάμελλος Σωκράτης