Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων του Βουλευτή Β΄ Θεσσαλονίκης Σ. Φάμελλου
«Επτά χρόνια κυβερνητικής αδράνειας στη διαχείριση απορριμμάτων – Ώρα μηδέν για Αττική »
Ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων στη Βουλή κατέθεσε ο Σωκράτης Φάμελλος, αναδεικνύοντας την απόλυτη ανεπάρκεια της κυβέρνησης και την πλήρη απουσία σχεδιασμού και έργων στη διαχείριση των απορριμμάτων τα τελευταία επτά χρόνια.
Παρά τις δύο αναθεωρήσεις του Εθνικού Σχεδιασμού (2020, 2023) και τους διαθέσιμους ευρωπαϊκούς πόρους, η χώρα παραμένει εγκλωβισμένη στην ταφή, με την Αττική και τη Θεσσαλονίκη να έχουν τα μεγαλύτερα αδιέξοδα:
- Αττική – «Ωρολογιακή βόμβα»: Για 7 χρόνια δεν έχει γίνει καμία μελέτη, χωροθέτηση ή νέο έργο επεξεργασίας, ανακύκλωσης και χωριστής συλλογής! Η διαχείριση του μισού όγκου απορριμμάτων της χώρας εξαρτάται αποκλειστικά από τον υπερφορτωμένο ΧΥΤΑ Φυλής και δεν έχει ούτε ένα βήμα εδώ και 7 χρόνια!
- Θεσσαλονίκη – Καθυστερήσεις & Αβεβαιότητα: Δεν έχει αναθεωρηθεί ο περιφερειακός σχεδιασμός (ΠΕΣΔΑ), τα εργοστάσια επεξεργασίας καθυστερούν, ενώ ο ΧΥΤΑ Μαυροράχης δέχεται τεράστιες ποσότητες απορριμμάτων ακόμα και εκτός νομού!
- Αποτυχία στην Ανακύκλωση: Η Ελλάδα ανακυκλώνει μόλις το 17,4% (έναντι 48% στην ΕΕ), ενώ πάνω από το 80% των απορριμμάτων οδηγείται σε ταφή.
- Η μόνη προτεραιότητα της κυβέρνησης εδώ και επτά χρόνια είναι η ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης απορριμμάτων (με ΣΔΙΤ) και η δέσμευση της χώρας στην καύση απορριμμάτων.
Παράλληλα, η ανακύκλωση πλήττεται από σκάνδαλα, ενώ εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από το τέλος ταφής λιμνάζουν στον ΕΟΑΝ, αντί να επιστρέφουν στην Αυτοδιοίκηση για την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας.
Με την παρέμβασή του, ο Σ. Φάμελλος ζητά συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και στοιχεία για:
- Την ολοκλήρωση των Περιφερειακών Σχεδιασμών (ΠΕΣΔΑ) πανελλαδικά.
- Την έναρξη των έργων που θα αποσυμφορήσουν τον ΧΥΤΑ Φυλής και τον ΧΥΤΑ Μαυροράχης.
- Την πορεία των έργων επεξεργασίας βιοαποβλήτων και χωριστής συλλογής σε Αττική και Θεσσαλονίκη.
- Το πραγματικό στάδιο ωρίμανσης και δημοπράτησης όλων των έργων διαχείρισης απορριμμάτων στη χώρα.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης και της αίτησης κατάθεσης εγγράφων:
Αθήνα, 17 Σεπτεμβρίου 2026
Ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων
Προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Θέμα: «Γιατί εδώ και επτά χρόνια δεν έχει προχωρήσει κανένα έργο απορριμμάτων στην Αττική και δεν έχει εγκριθεί κανένας περιφερειακός σχεδιασμός στερεών αποβλήτων σε όλη την Ελλάδα, ενώ η ανακύκλωση και η χωριστή συλλογή απορριμμάτων έχουν καθηλωθεί;»
Η χώρα βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με ένα σοβαρό και διαρκώς διογκούμενο πρόβλημα στη διαχείριση των στερεών αποβλήτων. Κρίσιμες λειτουργίες μίας σύγχρονης κοινωνίας όπως η χωριστή συλλογή απορριμμάτων, η ανακύκλωση, η επεξεργασία βιοαποβλήτων και η λειτουργία σύγχρονων μονάδων κυκλικής οικονομίας έχουν βρεθεί σε τέλμα εδώ και επτά χρόνια.
Μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης από τη Νέα Δημοκρατία, και παρά το γεγονός ότι κατά το διάστημα αυτό υπήρξαν διαθέσιμες και εγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις για την ανάπτυξη των αναγκαίων υποδομών, η κατάσταση όχι μόνο δεν βελτιώθηκε, αλλά παρουσιάζει οπισθοδρόμηση.
Η κυβέρνηση της ΝΔ επικεντρώθηκε στην αναθεώρηση δύο φορές του Εθνικού Σχεδιασμού (ΕΣΔΑ, 31.8.2020,18.4.2023) για να πετύχει την προώθηση της ιδιωτικοποίησης στη διαχείριση στερεών αποβλήτων και την προώθηση της καύσης απορριμμάτων, αλλά δεν ασχολήθηκε με τις μεγάλες και αναγκαίες μεταρρυθμίσεις που είχε προωθήσει η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, όπως:
- Την υλοποίηση του Εθνικού Σχεδιασμού με τα Περιφερειακά Σχέδια που είχαν εκπονηθεί και εγκριθεί σε όλη την Ελλάδα μέχρι τον Δεκέμβριο του 2016.
- Την εφαρμογή της Στρατηγικής Κυκλικής Οικονομίας που είχε κατατεθεί στην ΕΕ το 2018 και είχε συμφωνηθεί και με τους κοινωνικούς εταίρους στο 1ο Forum Κυκλικής Οικονομίας τον Απρίλιο του 2019
- Την εφαρμογή της χωριστής συλλογής στην πηγή, με ειδικό ρεύμα βιοαποβλήτων και την προώθηση της ανακύκλωσης και της εισφοράς κυκλικής οικονομίας (νόμοι ν.4496/2017 , 4555/2018, 4609/2019)
Κρίσιμα έργα δεν προχώρησαν, όπως σε Αττική και Θεσσαλονίκη, κανένας Περιφερειακός Σχεδιασμός δεν εγκρίθηκε, παρότι άλλαξε δύο φορές ο Εθνικός Σχεδιασμός ενώ η χώρα εξακολουθεί να απομακρύνεται από τους ευρωπαϊκούς στόχους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην έκθεσή της για την Ελλάδα το 2026, καταγράφει ότι μόλις το 17,4% των αστικών αποβλήτων ανακυκλώνεται, έναντι 48% στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ περίπου το 80% εξακολουθεί να οδηγείται σε ταφή. Επισημαίνει μάλιστα ότι η εξάρτηση από την ταφή παραμένει υψηλή λόγω της έλλειψης επαρκών υποδομών ανακύκλωσης και ότι η επικαιροποίηση των Περιφερειακών Σχεδίων Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ανάπτυξη των απαιτούμενων υποδομών.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική, καθώς η χώρα έχει ήδη διανύσει μεγάλο μέρος της προγραμματικής περιόδου 2021–2027 και κάθε καθυστέρηση ναρκοθετεί την υλοποίηση των έργων. Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό, αλλά και αναπτυξιακό. Η χώρα παρά τα μεγάλα λόγια της κυβέρνησης παραμένει εγκλωβισμένη στην ταφή και μένει απομακρυσμένη από την κυκλική οικονομία και την καινοτομία.
Ενώ η χώρα βρίσκεται υπό ασφυκτική πίεση να επιτύχει τους ευρωπαϊκούς στόχους για 65% επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση και περιορισμό της ταφής στο 10%, εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από το τέλος ταφής παραμένουν αναξιοποίητα στον ΕΟΑΝ, αντί να επιστρέφουν έγκαιρα στην αυτοδιοίκηση για τη χρηματοδότηση δράσεων κυκλικής οικονομίας και υποδομών χωριστής συλλογής.
Η διαχείριση των απορριμμάτων στην Αττική αποτελεί κυριολεκτικά πυριτιδαποθήκη. Ενώ στην Αττική παράγεται το ήμισυ των αστικών αποβλήτων της χώρας, η διαχείριση εξαρτάται από έναν και μόνο, ήδη υπερφορτωμένο χώρο ταφής.
Εδώ και επτά χρόνια στην Αττική δεν έχει γίνει κυριολεκτικά τίποτα, πέρα από τα σκάνδαλα που ταλανίζουν τον ειδικό διαβαθμικό σύνδεσμο ΕΔΣΝΑ. Δεν έχει προχωρήσει κανένας σχεδιασμός, καμία μελέτη και προφανώς και κανένα έργο απορριμμάτων, δεν έχει αξιοποιηθεί καμία χρηματοδότηση και δεν έχει προχωρήσει και κανένας ουσιαστικός διάλογος για μονάδες επεξεργασίας, χωριστή συλλογή, κλπ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ρητά την ιδιαίτερη πίεση που ασκείται στην Αττική και την εξάρτησή της από τον ΧΥΤΑ Φυλής. Κάθε νέα καθυστέρηση στην Αττική έχει πολλαπλασιαστικές συνέπειες.
Παρατείνοντας την ταφή, αυξάνεται το κόστος διαχείρισης, εντείνεται η πίεση στις υφιστάμενες υποδομές και καθίσταται δυσκολότερη η επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνδέει πλέον ευθέως την ανάγκη επικαιροποίησης των ΠΕΣΔΑ με την ανάπτυξη των αναγκαίων υποδομών ανακύκλωσης.
Ανάλογη είναι η εικόνα στην Κεντρική Μακεδονία. Ούτε η αναθεώρηση του ΠΕΣΔΑ Κεντρικής Μακεδονίας έχει προχωρήσει, ούτε οι συμβάσεις των έργων ΜΕΑ Ανατολικού και της ΜΕΑ Δυτικού Τομέα, ούτε η χωριστή συλλογή απορριμμάτων.
Το μόνο που βιάστηκε να κάνει η κυβέρνηση είναι να μετατρέψει το μεγαλύτερο έργο του νομού (ΜΕΑ Δυτικού τομέα) από δημόσιο έργο σε ΣΔΙΤ και να μεταφέρει τη χωροθέτησή του σε προστατευόμενη περιοχή (λεκάνη λίμνης Κορώνειας). Όμως κανένα έργο δεν ξεκίνησε και επιβαρύνεται ο μοναδικός ΧΥΤΑ και μάλιστα με απορρίμματα και εκτός ΠΕ Θεσσαλονίκης.
Ιδιαίτερα προβληματικός είναι και ο σχεδιασμός της κυβέρνησης για την ενεργειακή αξιοποίηση ο οποίος, παρά τις σοβαρές αντιδράσεις που εκφράστηκαν κατά τη διαβούλευση της ΣΜΠΕ από την Αυτοδιοίκηση, τους ΦοΔΣΑ και άλλους φορείς, εξακολουθεί να προωθείται δημιουργώντας κόστος στους ΟΤΑ και στους πολίτες και δεσμεύσεις στις επόμενες γενιές. Παράλληλα με πρωτοβουλία της κυβέρνησης γίνεται παρέμβαση στην πλειοψηφία των μονάδων απορριμμάτων ώστε να μην είναι προτεραιότητα η κυκλική οικονομία αλλά η παραγωγή καυσίμων για την εξυπηρέτηση των μελλοντικών εργολάβων της καύσης.
Επειδή, καθυστερούν επτά (7) χρόνια όλοι οι Περιφερειακοί Σχεδιασμοί Απορριμμάτων
Επειδή, καθυστερεί η χωριστή συλλογή απορριμμάτων και η ανακύκλωση με αποτέλεσμα η χώρα να μένει εξαρτημένη στην ταφή και να καθυστερούν κρίσιμες υποδομές
Επειδή δεν έχει προχωρήσει καμία ωρίμανση για τα έργα διαχείρισης και επεξεργασίας απορριμμάτων της Αττικής και φυσικά δεν έχει γίνει εδώ και επτά χρόνια κανένας διαγωνισμός και καμία σύμβαση
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός
- Για ποιο λόγο δεν έχει αναθεωρηθεί κανένας ΠΕΣΔΑ ενώ η κυβέρνησή σας έχει προχωρήσει σε διπλή αναθεώρηση του ΕΣΔΑ (2020 και 2023);
- Για ποιο λόγο δεν έχει προχωρήσει κανένα έργο επεξεργασίας και διαχείρισης απορριμμάτων στην Αττική επί κυβέρνησης ΝΔ;
- Πότε θα ξεκινήσουν έργα επεξεργασίας απορριμμάτων στην Αττική για να σταματήσει η υπερφόρτωση του ΧΥΤΑ;
- Ποιο είναι το σχέδιο της Κυβέρνησης για την υλοποίηση των έργων διαχείρισης στερεών αποβλήτων και ειδικών απορριμμάτων (αστικών) και ποιο είναι το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση όλων των ΠΕΣΔΑ της χώρας και ειδικά για τις Περιφέρειες Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας;
- Πότε θα ολοκληρωθούν τα έργα χωριστής συλλογής και επεξεργασίας βιοαποβλήτων, ειδικά στις Περιφέρειες Αττικής και Θεσσαλονίκης;
Αίτηση κατάθεσης εγγράφων
Παρακαλούμε για την ενημέρωση της Βουλής και των πολιτών όπως υποβληθούν οι αποφάσεις θεσμικών οργάνων όπου απεικονίζεται το στάδιο σχεδιασμού, μελέτης, αδειοδότησης, δημοπράτησης, συμβασιοποίησης ή κατασκευής των έργων επεξεργασίας απορριμμάτων και ειδικών ρευμάτων βιοαποβλήτων σε όλη τη χώρα.
Ο Ερωτών Βουλευτής
Σωκράτης Φάμελλος