Συνέντευξη του Προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτη Φάμελλου, στο ERTnews Radio 105,8 FM
Σ. Φάμελλος: Ευχαριστώ πάρα πολύ για τη φιλοξενία.
Ε. Μπαλτατζή: Δεν είχαμε την έκδοση του τραγουδιού που εσείς το τραγουδάτε στην κοπή της πίτας.
Δ. Τάκης: Φαντάζομαι δεν έχει βγει σε δίσκο ακόμα.
Ε. Μπαλτατζή: Ακόμα.
Δ. Τάκης: Καλώς ήρθατε κ. πρόεδρε.
Σ. Φάμελλος: Η μουσική, θέλω να σας πω, είναι ένα πολύτιμο κομμάτι της ζωής μου, και γενικά ο πολιτισμός.
Δ. Τάκης: Το έχετε οικογενειακώς.
Σ. Φάμελλος: Αλλά, όσον αφορά την παραγωγή δίσκων και μουσικού υλικού, νομίζω ότι ο Μανώλης Φάμελλος είναι πολύ καλύτερος και δεν σκοπεύω να εισέλθω σε αυτό το κομμάτι. Σας ευχαριστώ πάντως για τα καλά λόγια.
Δ. Τάκης: Να πούμε ότι έρχεστε σε μια κρίσιμη στιγμή, και ενημερωτικά και ειδησεογραφικά, γιατί πριν από λίγο ο πρωθυπουργός ενημέρωσε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για τα μέτρα που θα ανακοινωθούν το μεσημέρι από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, τον κ. Κωστή Χατζηδάκη, που περιλαμβάνουν πλαφόν στα σουπερμάρκετ και στα καύσιμα σε βάθος τριμήνου. Θα μας τα σχολιάσετε αυτά, όπως και όλες τις άλλες εξελίξεις, και φυσικά τη χθεσινή αναφορά του πρωθυπουργού στο Παρίσι ότι η Ελλάδα λέει «ναι» στην πυρηνική ενέργεια.
Ε. Μπαλτατζή: Ας ξεκινήσουμε κ. Φάμελλε, με αυτό που θα ανακοινωθεί. Ξέρουμε πάρα πολύ καλά πως τα μέτρα αυτά θα ανακοινωθούν στις 2 το μεσημέρι κι αυτό που κυρίως γνωρίζουμε, με ασφάλεια δηλαδή, είναι το θέμα του πλαφόν στα καύσιμα και τα τρόφιμα. Όλα αυτά σε μια οικονομία και μια κοινωνία που υποφέρει ήδη από την ακρίβεια. Ήρθε και ο πόλεμος για να κάνει τα πράγματα δυσκολότερα. Θα δώσω δύο στοιχεία μόνο: Ο πληθωρισμός έκλεισε τον Φεβρουάριο στο 2,7% με μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση 1,9%.
Σ. Φάμελλος: Έχετε απόλυτο δίκιο. Θα ήθελα, όμως, να σας πω εισαγωγικά ότι το καλύτερο μέτρο για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, θα πω και της αισχροκέρδειας, και του ντόμινο που δημιουργείται στην αγορά, είναι η παύση των εχθροπραξιών. Η καλύτερη λύση, και η πρώτη λύση, θα ήταν βέβαια η πρόληψη της παράνομης στρατιωτικής επέμβασης, με βάση τη Χάρτα του ΟΗΕ και το Διεθνές Δίκαιο, και η επίλυση των σημαντικών προβλημάτων στο Ιράν, με τη μεγάλη παραβίαση δημοκρατικών και θεμελιωδών δικαιωμάτων, με ειρηνικό τρόπο και με βάση τις αποφάσεις του ιρανικού λαού.
Δ. Τάκης: Πενήντα χρόνια δεν έχει επιλυθεί το πρόβλημα στο Ιράν.
Σ. Φάμελλος: Και τώρα όμως είναι ώρα να κάνουμε καλύτερους τους διεθνείς οργανισμούς. Όχι να τους καταργήσουμε. Γιατί αυτό κάνει η λογική του «σερίφη», των Τραμπ και Νετανιάχου, που είναι λάθος να την ακολουθούμε γιατί αμφισβητεί και δικά μας δικαιώματα, πέρα από την ειρήνη. Ακόμα και τώρα όμως, νομίζω ότι πρέπει να ειπωθεί ότι πρέπει να υπάρξει παύση των εχθροπραξιών, διότι υπάρχει σημαντικός κίνδυνος ευρύτερης ανάφλεξης και απώλειας ανθρώπινων ζωών, αμάχων. Έχουν ήδη χάσει τη ζωή τους άμαχοι, κινδυνεύουν πληρώματα ελληνικών πλοίων, Έλληνες, αλλά δεν μας ενδιαφέρουν μόνο οι συμπατριώτες μας, το καταλαβαίνετε. Και η ευρύτερη περιοχή είναι σε έναν ευρύτερο κίνδυνο.
Να πω για την αγορά. Φαίνεται από τη δήλωση του πρωθυπουργού στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ότι επίκειται η ανακοίνωση πλαφόν κέρδους στην ενέργεια και στα σουπερμάρκετ. Ξέρετε τι καταλαβαίνω με την πρώτη ανάγνωση; Ότι μέχρι τώρα η αγορά έκανε ότι ήθελε. Δηλαδή υπήρχε αισχροκέρδεια και την άφηνε ο κ. Μητσοτάκης;
Ε. Μπαλτατζή: Για αισχροκέρδεια μιλάει ήδη ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.
Σ. Φάμελλος: Ένα από τα μέτρα που πρέπει ορθώς να ανακοινώσει ο κ. Μητσοτάκης θα είναι και το πλαφόν κέρδους. Δεν ξέρω τι θα κάνει, αλλά ο ίδιος ευθύνεται γιατί δεν υπάρχει μέχρι στιγμής έλεγχος της αισχροκέρδειας, έλεγχος του κέρδους, ιδιαίτερα σε κρίσιμους τομείς που έχουν ολιγοπωλιακή συγκέντρωση, όπως είναι το ρεύμα, όπως είναι οι τράπεζες, όπως είναι τα πετρέλαια. Και θεωρώ ότι η κυβέρνηση έχει καθυστερήσει. Εμείς το προτείνουμε, όσο είμαι εγώ πρόεδρος σίγουρα, αλλά και παλαιότερα ως ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, να υπάρχει παρατηρητήριο τιμών συνδεδεμένο με το περιθώριο κέρδους των ευρωπαϊκών αγορών – γιατί θέλουμε να είμαστε Ευρώπη. Διότι, δυστυχώς, στην περίπτωση των διυλιστηρίων έχω δύο περιστατικά που θέλω να καταγγείλω:
Τα διυλιστήρια είχανε αισχροκέρδεια, με το περιθώριο διύλισης να εκτινάσσεται έτσι ώστε να σωρεύουν δισ. κέρδη, πριν από τρία χρόνια, και το είχαμε εντοπίσει εμείς.
Δεύτερον, ήδη, και έχει γίνει αντίστοιχη καταγγελία και από τις ομοσπονδίες των πρατηριούχων και εμπόρων καυσίμων, υπήρξε εκτίναξη της τιμής των διυλιστηρίων πολύ πριν έρθουν στην ελληνική αγορά τα καύσιμα με νέες τιμές. Γιατί ξέρετε, γι’ αυτό χρειάζεται χρόνος.
Δ. Τάκης: Και των πρατηρίων.
Σ. Φάμελλος: Τα πρατήρια έχουν υποχρεωτικό έλεγχο με πολύ μικρό περιθώριο κέρδους. Ελέγχονται, δεν μπορούν να βάλουν παραπάνω.
Δ. Τάκης: Το Σάββατο το πρωί ξεκίνησε ο πόλεμος και το Σάββατο το βράδυ άρχισαν τα πρατήρια να ανεβάζουν την τιμή.
Σ. Φάμελλος: Και αυτό πρέπει να ελεγχθεί, γιατί δεν ξέρω και ποια είναι η επάρκεια του ελέγχου της αγοράς από το αντίστοιχο υπουργείο. Συμφωνώ μαζί σας να το εισάγουμε. Εγώ έχω ζητήσει συνάντηση με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων την Παρασκευή.
Δ. Τάκης: Όταν τους το είπα σε μια συνέντευξη, λέει, εντάξει, το ανεβάσαμε και ένα – δύο λεπτά, τι έγινε. Αυτά τα είπαν δημόσια σήμερα.
Σ. Φάμελλος: Έχει βγει σήμερα ανακοίνωση της Ομοσπονδίας, όμως, η οποία λέει ξεκάθαρα ότι οι τιμές βγήκαν από τα διυλιστήρια.
Δ. Τάκης: Ε, όχι, το Σάββατο το απόγευμα δεν προλαβαίνουν.
Σ. Φάμελλος: Εδώ λοιπόν κ. Τάκη, εγώ θέλω να πω ότι για όλα αυτά υπεύθυνη είναι η κυβέρνηση.
Δ. Τάκης: Προφανώς.
Σ. Φάμελλος: Για όλα αυτά. Δεν θα πάρω το μέρος κανενός, αλλά έχει ήδη εκτιναχθεί η τιμή πριν έρθουν οι νέες ποσότητες στην Ελλάδα; Ποιος ευθύνεται γι’ αυτό; Η Πολιτεία, άρα λοιπόν, ο κ. Μητσοτάκης ευθύνεται ήδη. Πρώτον, γιατί υπήρχε αισχροκέρδεια στο περιθώριο διύλισης στα διυλιστήρια, και το έχουμε εντοπίσει, με δισ. κέρδη. Δεύτερον, γιατί υπάρχει εκτίναξη των τιμών πολύ πριν έρθουν νέες ποσότητες. Και προσέξτε, εδώ υπάρχει η λογική, το λέει η αγορά υδρογονανθράκων, «ως φωτοβολίδα εκτινάσσονται και ως πούπουλο πέφτουν» οι τιμές, δηλαδή μένουν μετά εις βάρος των καταναλωτών, γιατί όλα τα πληρώνει ο καταναλωτής στο τέλος.
Όμως, εκτός από αυτό το μέτρο, εγώ θέλω να σας πω ότι έχω άλλα δύο μέτρα ως ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ να τα προτείνω επίσημα και αυτό σημαίνει και στη Βουλή.
Ε. Μπαλτατζή: Για να διευκολύνουμε πάντως τη συζήτηση μας, να σας πω, και είναι γνωστό αυτό, γιατί συζητάμε για τις τιμές και τους πρατηριούχους. Τα διυλιστήρια, τα οποία δύο είναι στην Ελλάδα όλα κι όλα, αν δεν κάνω λάθος, και όλα τα διυλιστήρια, κλείνουν τις συμφωνίες τους ανά δίμηνο. Δηλαδή, προχθές, που είχαμε αυτή την τρομακτική εκτίναξη στην έναρξη της ημέρας και έγιναν διορθωτικές κινήσεις, κλείνανε τα συμβόλαια του Μαΐου. Θέλω να πω, αυτό που λέτε, ήδη βρίσκονται δηλαδή με προϊόν το οποίο έχουν κλείσει. Άρα δεν δικαιολογείται ούτε για τα διυλιστήρια, ούτε για τους πρατηριούχους.
Σ. Φάμελλος: Ανεβάζουν τις τιμές ως φωτοβολίδα με την ανακοίνωση του κινδύνου και την τάση της διεθνούς αγοράς, αλλά οι τιμές δεν πέφτουν με την ίδια ταχύτητα όταν έρχονται φθηνότερες ποσότητες.
Δ. Τάκης: Το έχουμε δει αυτό κατ’ επανάληψη.
Σ. Φάμελλος: Όμως, σαφέστατα πρέπει να υπάρχει έλεγχος της αγοράς με πλαφόν κέρδους γιατί μέχρι τώρα υπήρχε ασυδοσία με ευθύνη του κ. Μητσοτάκη. Δεύτερον, πρέπει να μειωθεί άμεσα ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στα καύσιμα. Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης πρέπει να πάει στα χαμηλότερα που επιτρέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό σε ένα νοικοκυριό θα έδινε – σας λέω ένα παράδειγμα, γιατί θα τα καταθέσω όλα στη Βουλή και με το δημοσιονομικό αποτύπωμα – 320 ευρώ λιγότερα για 1.000 λίτρα πετρέλαιο, σε ένα σπίτι που θερμαίνεται με πετρέλαιο. Υπάρχει αυτή η δυνατότητα.
Και, αφού μπαίνουμε και στα τρόφιμα, μπορεί τώρα να γίνει αναστολή του ΦΠΑ και σας λέω θα τα καταθέσουμε, και με το δημοσιονομικό αποτύπωμα.
Ε. Μπαλτατζή: Για ποιο λόγο να το κάνει τώρα η κυβέρνηση όμως, πείτε μου, όταν έχει πάγια θέση;
Σ. Φάμελλος: Κα Μπαλτατζή, η κυβέρνηση μπορεί να μην το κάνει γιατί θέλει να υπερφορολογεί τους πολίτες, ιδιαίτερα τους ευάλωτους, με τους έμμεσους φόρους. Εμείς όμως είμαστε με τη μεριά των πολιτών. Δεν είμαστε με τη μεριά των διυλιστηρίων και των μεσαζόντων στην αγορά.
Ε. Μπαλτατζή: Γιατί να πεισθεί τώρα;Τι τηζορίζει παραπάνω; Αυτό θέλω να πω, κ. Φάμελλε.
Σ. Φάμελλος: Το τρίτο που θέλω να πω είναι ότι απαιτείται ρύθμιση της αγοράς. Δηλαδή, στα Ελληνικά Πετρέλαια, όπως και στη ΔΕΗ, υπάρχει ένα ποσοστό του Δημοσίου. Μικρότερο; Με πώληση ενός τμήματος; Υπάρχει ευθύνη της κυβέρνησης γιατί μείωσε το ποσοστό μας στα Ελληνικά Πετρέλαια, αλλά είμαστε εκεί. Υπάρχει και ένας μεγαλύτερος μέτοχος, πράγματι. Δεν μπορεί να μη συμμετέχει η Πολιτεία σε μια συζήτηση για την εμπορική πολιτική εκεί όπου είναι μέτοχος. Δηλαδή, όταν μιλάμε για αισχροκέρδεια στα διυλιστήρια -να ψάξουμε και τα πρατήρια, δεν διαφωνώ καθόλου-, είναι δυνατόν ο μέτοχος να μην έχει ευθύνη; Έστω ο μικρότερος; Γιατί ο άλλος είναι ο όμιλος Λάτση.
Εδώ λοιπόν υπάρχουν τρία θέματα, τα λέω με τίτλους:
Έλεγχος της αγοράς, πλαφόν κέρδους, ρύθμιση της αγοράς με ισχυρό ρόλο του Δημοσίου και μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο χαμηλότερο που επιτρέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτές τις προτάσεις εμείς θα τις πάμε και στη Βουλή και με το δημοσιονομικό αποτύπωμα. Γιατί η χώρα αντέχει. Μιλάμε για ένα αποτύπωμα 1,5 δισ. όταν έχει υπερέσοδα – γιατί εδώ μιλάμε για το κράτος – της τάξης των 11 δισ. ευρώ. Είναι το πλεόνασμα.
Δ. Τάκης: Αλλά ξέρετε τι λέει η κυβέρνηση; Ότι μπορεί να δώσει τώρα, ακριβώς επειδή έκανε μία συνετή πολιτική και δεν τα έδωσε όλα.
Σ. Φάμελλος: Η κυβέρνηση έχει έναν οικονομικό προγραμματισμό. Θα σας τα δώσω λίγο ποιοτικά για να μην ταλαιπωρούμε τους πολίτες:
Στα 12 δισ. υπερέσοδα είναι το πλεόνασμα το οποίο ήταν προγραμματισμένο και το υπερπλεόνασμα που δεν ήταν προγραμματισμένο. Εμείς λοιπόν αυτό που λέμε είναι ότι το πλεόνασμα έφτανε για να δώσει δημοσιονομικά περιθώρια. Το υπερπλεόνασμα, που μπορεί να φτάνει στα 4 και στα 5 δισ. ευρώ, είναι κλοπή από την αγορά, από τα νοικοκυριά και από τους επαγγελματίες. Αυτό είναι το λάθος του κ. Μητσοτάκη. Γιατί τον ΦΠΑ και τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης τον πληρώνουμε όλοι. Είναι αυτό που θίγει ιδιαίτερα τους ευάλωτους και τις πιο αδύναμες οικονομικά κοινωνικές ομάδες, γιατί δεν μπορούν να μην πάνε να ψωνίσουν τρόφιμα, να το πω έτσι απλά.
Εδώ λοιπόν είναι μια μεγάλη κοινωνική αδικία, που την επέλεξε η κυβέρνηση. Γιατί ενώ με τον πληθωρισμό αυξήθηκαν τα έσοδα, γιατί συμπαρασύρονται τα έσοδα από ΦΠΑ, δεν έκανε τίποτα για να πάει σε αυτά που είχε προϋπολογίσει. Δεν λέω να μπούμε μέσα, γιατί ξέρω πόσο δύσκολο είναι μια χρεοκοπημένη χώρα να τη σηκώσεις όρθια. Το κάναμε ως κυβέρνηση. Δεν θέλω να ξαναπάμε στη χρεοκοπία που έφεραν οι προηγούμενες κυβερνήσεις.
Ε. Μπαλτατζή: Για να μείνουμε λίγο ακόμα στο κομμάτι αυτό, να δανειστούμε την επικαιρότητα γι’ αυτά τα πρώτα πεδία της συζήτησης μας, κ. Φάμελλε, θέλω να σας ρωτήσω και για τα όσα χθες ανακοίνωσε ο κ. Μητσοτάκης σε σχέση με τα πυρηνικά. Άναψε το πράσινο φως για ελληνική πυρηνική ενέργεια, με μικρούς, όπως είπε, αρθρωτούς αντιδραστήρες. Είναι ένα θέμα που είναι και δύσκολο και σύνθετο, όλο το κομμάτι αυτό το πυρηνικό, και πάρα πολύ επίκαιρο, βεβαίως, με αφορμή και τον πόλεμο που γίνεται, αλλά και ένα πεδίο που για την Αριστερά, τους ανθρώπους της Οικολογίας κτλ., θεωρείται προνομιακό. Παραμένει; Έχουν αλλάξει τα δεδομένα; Είναι οι συνθήκες άλλες;
Σ. Φάμελλος: Υπάρχουν δύο θεμελιώδη ζητήματα σε αυτή τη συζήτηση. Το πρώτο, που θέλω να το πω ξεκάθαρα, είναι ότι δεν έχω καμία εμπιστοσύνη στον κ. Μητσοτάκη. Σε μια κυβέρνηση των σκανδάλων και της διαφθοράς δεν έχω καμία εμπιστοσύνη.
Ε. Μπαλτατζή: Ως προς ποιο σημείο;
Σ. Φάμελλος: Ως προς τα συμβόλαια για την πυρηνική ενέργεια και τα οικονομικά συμφέροντα πίσω απ’ την πυρηνική ενέργεια εν προκειμένω, έτσι μεταφράζεται στο σημερινό πεδίο.
Δ. Τάκης: Δεν πρόκειται να γίνει τώρα αυτό, είναι σε βάθος χρόνου. Και η κα Φον ντερ Λάιεν είπε για μετά το 2030.
Σ. Φάμελλος: Δεύτερο ζήτημα: Η πυρηνική ενέργεια είναι μια μορφή ενέργειας, αλλά και εξοπλισμών, που είναι αντίθετη με τη βιωσιμότητα και την ισορροπία του πλανήτη, άρα και της χώρας μας. Μάλιστα, στο παρελθόν είχα την τιμή να είμαι σε ομάδα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, του τεχνικού συμβούλου της Πολιτείας, όπου είχαμε καταλήξει ότι δεν αποτελεί προοπτική για την Ελλάδα, εναλλακτική για την Ελλάδα, η πυρηνική ενέργεια. Και αναφέρομαι στην ηλεκτροπαραγωγή.
Όμως θέλω να σας πω ότι εδώ έχουμε δύο άξονες πρωτοβουλιών του κ. Μητσοτάκη. Ο πρώτος είναι οι δηλώσεις του προέδρου Μακρόν ότι συζητάει με την Ελλάδα για να ενταχθούμε στην πυρηνική πυραυλική ασπίδα. Και μάλιστα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είπε ότι υπάρχει βάση στα δημοσιεύματα, στην «Καθημερινή» είχε βγει, αλλά δεν είναι ακόμα ώρα για ανακοινώσεις. Άρα η κυβέρνηση φαίνεται ότι συζητάει πίσω από την πλάτη μας για πυρηνικούς πυραύλους; Το βάζω ως ερώτημα, δεν το ξέρουμε, αλλά άφησε περιθώρια.
Δ. Τάκης: Συζητάει να καλυφθεί και η Ελλάδα από την πυρηνική ομπρέλα της Γαλλίας.
Σ. Φάμελλος: Άφησε περιθώρια διεύρυνσης των περιοχών εγκατάστασης πυρηνικών πυραύλων ο πρόεδρος Μακρόν, σε άλλες χώρες της Ευρώπης, συμπεριέλαβε την Ελλάδα σε αυτό. Έχουμε ζητήσει με γραπτή ερώτηση στη Βουλή, απαντήσεις. Άρα, πρώτη συζήτηση η πυρηνική πυραυλική ασπίδα και οι περιοχές εγκατάστασης.
Δ. Τάκης: Θέλετε να μπει η Ελλάδα στην πυρηνική ομπρέλα της Γαλλίας;
Σ. Φάμελλος: Θα σας απαντήσω. Και, δεύτερον, προαναγγελία συμβολαίων οικονομικού αντικειμένου για μία δραστηριότητα, την πυρηνική ενέργεια, που είναι αντιπεριβαλλοντική, υπερβολικά υψηλού κόστους και δεν έχει καμία σχέση με την κλιματική ουδετερότητα και την πράσινη διέξοδο της χώρας που υποκριτικά είχε εξαγγείλει ο Μητσοτάκης στο παρελθόν. Επειδή τον βλέπω τον κ. Μητσοτάκη να εκπροσωπεί με επάρκεια τα συμφέροντα αμερικανικών εταιρειών όσον αφορά το εισαγόμενο φυσικό αέριο, τα συμφέροντα αμερικανικών εταιρειών όσον αφορά τις εξορύξεις και τα συμφέροντα, απ’ ό,τι φαίνεται, και άλλων εταιρειών όσον αφορά την πυρηνική ενέργεια, θέλω να πω ότι εμείς χρειαζόμαστε έναν πρωθυπουργό ο οποίος διασφαλίζει τη φθηνότερη ενέργεια, που είναι το μόνο που δεν κάνει ο κ. Μητσοτάκης, και την περιβαλλοντική ασφάλεια, που επίσης δεν το κάνει ο κ. Μητσοτάκης.
Εδώ λοιπόν θέλω να βάλω από τη μεριά μας ένα μεγάλο «όχι». Ποτέ οι πυρηνικοί πύραυλοι δεν έλυσαν τα θέματα της ασφάλειας των χωρών και ποτέ η εγκατάσταση πυρηνικών πυραύλων δεν κάνει μία χώρα πιο ασφαλή. Μη σας πω ότι μπορεί να την κάνει και στόχο.
Ε. Μπαλτατζή: Αλλά εδώ μιλάμε για πυρηνικούς αντιδραστήρες.
Σ. Φάμελλος: Όχι, με ρώτησε ο κ. Τάκης, με συγχωρείτε, ποια είναι η θέση μας για και την πυραυλική ασπίδα…
Δ. Τάκης: Αν συμφωνείτε να μπούμε στην πυραυλική ασπίδα της Γαλλίας. Όχι να τοποθετηθούν εδώ πυρηνικοί πύραυλοι.
Σ. Φάμελλος: Σας απάντησα, λοιπόν, ότι οι πυρηνικοί εξοπλισμοί ποτέ δεν υπήρξαν λύση. Αντιθέτως, υπάρχει συμφωνία για τα πυρηνικά -που δυστυχώς και αυτή εκκρεμεί και αμφισβητείται. Και μην σας πω ότι ένας από τους λόγους, που γράφεται τουλάχιστον, και δεν έχω λόγο να μην το πιστέψω, για τον πυρηνικό κίνδυνο, είναι και η επέμβαση στο Ιράν που χρησιμοποιήθηκε ως αιτία και δικαιολογία. Λοιπόν, παρότι μπορεί να είναι τα πετρέλαια ή οτιδήποτε άλλο, και το γνωρίζετε, εγώ νομίζω ότι τα αντιδημοκρατικά συστήματα του καθεστώτος είναι ο λόγος για τον οποίο έπρεπε να υπάρχει λύση. Όχι όμως στρατιωτική επέμβαση. Γιατί θέλω να είμαι ξεκάθαρος σε αυτό.
Ε. Μπαλτατζή: Για το θέμα αυτών των μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων που θα βοηθήσουν στο θέμα της ενέργειας;
Σ. Φάμελλος: Είμαστε απολύτως αντίθετοι.
Ε. Μπαλτατζή: Να σας βάλω μια παράμετρο: Διάβαζα το πρωί, γιατί είναι ένας χώρος ο οποίος είναι πάρα πολύ σύνθετος, οφείλω να ομολογήσω, ένα άρθρο το οποίο έλεγε ότι είναι πάρα πολύ δύσκολο η Ελλάδα να προετοιμαστεί για αυτό, αλλά από την άλλη μεριά, επειδή είμαστε στην ατομική εποχή, ενδεχομένως υπονομεύεται η χώρα – σας λέω τώρα την επιχειρηματολογία – και η οικονομία της χώρας στο μέλλον εάν η Ελλάδα μείνει εκτός αυτού του πεδίου.
Σ. Φάμελλος: Κα Μπαλτατζή, θέλετε να γίνω λίγο πιο απλός; Για να πουλήσουν κάποιοι, μπορούν να πουν τα πάντα.
Ε. Μπαλτατζή: Μάλιστα.
Σ. Φάμελλος: Γιατί δυστυχώς υπάρχει ασυδοσία πλέον και έχουμε ξεπεράσει τα όρια, ακόμα και της λογικής και της ειλικρίνειας. Λοιπόν, η Ελλάδα πρέπει να είναι ενεργειακά ασφαλής. Σαφέστατα. Πώς μπορεί να είναι ενεργειακά ασφαλής, όπως έχει πει η Συμφωνία των Παρισίων, όπως έχει πει, υποκριτικά, ο κ. Μητσοτάκης. Η Ελλάδα έπρεπε να έχει βάλει στόχο την κλιματική ουδετερότητα, δηλαδή να μην εξαρτόμαστε από εισαγόμενες πηγές και ορυκτά καύσιμα και άρα και από «μεγαλοεπενδυτές» που θα μας πουλήσουν και πυρηνικούς αντιδραστήρες εισαγόμενους, γιατί όλο αυτό θα είναι αντίθετο και με το ισοζύγιο συναλλαγών της χώρας αλλά και με την ασφάλεια των πολιτών και το περιβάλλον.
Δ. Τάκης: Αλλά είναι μια ευρωπαϊκή πολιτική κ. Φάμελλε. Η κα Φον ντερ Λάιεν είπε ότι πρέπει όλα τα κράτη να μπουν σε αυτή τη λογική, και τα ευρωπαϊκά, και επίσης ότι είναι τέτοια τα ποσά ενέργειας που θα χρειαστούμε το επόμενο διάστημα, και λόγω της τεχνητής νοημοσύνης και των υπερυπολογιστών κτλ, που δεν αρκούν μόνο οι πράσινες πηγές ενέργειας για να καλυφθούν. Και αυτό το λέει η κα Φον ντερ Λάιεν για όλη την Ευρώπη, όχι μόνο για εμάς.
Σ. Φάμελλος: κ. Τάκη, το θέμα της αξιοπιστίας που έβαλα για τον κ. Μητσοτάκη στην αρχή, το επεκτείνω, με πολύ μεγάλη άνεση, και στην κα Φον ντερ Λάιεν. Είναι αυτή η οποία έχει παραβιάσει πραξικοπηματικά απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου.
Δ. Τάκης: Και στον κ. Μακρόν; Γιατί και ο κ. Μακρόν είπε το ίδιο.
Σ. Φάμελλος: Έχω επισημάνει την πραξικοπηματική επιλογή της κας Φον ντερ Λάιεν να ακυρώσει απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου, που έστελνε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο τη συμφωνία Mercosur, εις βάρος των Ελλήνων αγροτών και όλων των αγροτών του Νότου, γιατί πιθανά ήθελε να εξυπηρετήσει άλλα συμφέροντα, και σας λέω ξεκάθαρα, κάποιες βιομηχανικές εταιρίες με μεγάλα συμφέροντα στη Βόρεια Ευρώπη, που δεν είναι ίδια με τα συμφέροντα της Ελλάδας. Και εδώ απορώ γιατί ο κ. Μητσοτάκης ακόμα δεν έχει πει τίποτα για την πραξικοπηματική εφαρμογή, παρά την αρνητική απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου, της Mercosur. Ναι, δυστυχώς η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει προτεραιότητα να προωθήσει οικονομικά συμφέροντα μεγάλων εταιρειών και όχι την κοινωνική ευημερία και την ευημερία των πολιτών και στο εισόδημα και στην ποιότητα ζωής.
Δ. Τάκης: Φτηνή ενέργεια δεν σημαίνει κοινωνική ευημερία;
Σ. Φάμελλος: Ο κ. Μακρόν έχει λόγους να προωθεί την πυρηνική ενέργεια γιατί έχει εγκατεστημένο παραγωγικό κεφάλαιο στη χώρα του και προφανώς θέλει να υποστηρίξει τις γαλλικές επιχειρήσεις. Δεν είμαι σίγουρος αν αυτό εξυπηρετεί τον γαλλικό λαό, αλλά δεν είναι δουλειά μου να παρέμβω στα της Γαλλίας. Με ενδιαφέρει η Ευρώπη γιατί είναι το κοινό μας σπίτι. Θέλω λοιπόν να σας πω ξεκάθαρα: Δεν θα ωφελήσει την Ελλάδα ούτε το άνοιγμα της συζήτησης για την πυρηνική ενέργεια, πολύ δε περισσότερο οι λεγόμενες «επενδύσεις». Σίγουρα κάποιοι θα βγάλουν «χοντρά λεφτά», φθηνότερο ρεύμα δεν θα έχουμε. Είναι πανάκριβη η πυρηνική ενέργεια. Δεν υπάρχει καμία απόδειξη με συνολικό επενδυτικό σχέδιο που να καταλήγει στο τέλος – και χωρίς να περιλάβω τους περιβαλλοντικούς κινδύνους, των αποβλήτων και της διαχείρισης των αποβλήτων – ότι δίνει φθηνότερη ενέργεια. Αλλά στην Ελλάδα, θα το πω εδώ από την εκπομπή σας, ίσως είναι μια καταπληκτική ευκαιρία, έχουμε δωρεάν ενέργεια και δεν την εκμεταλλευόμαστε. Η δωρεάν ενέργεια είναι τα φωτοβολταϊκά, τα αιολικά, τα υδροηλεκτρικά, η γεωθερμία. Και προσέξτε τώρα την υποκρισία, ενώ έχουμε κάνει σχέδιο, που το ξεκινήσαμε εμείς και το συνέχισε η κυβέρνηση, για την πράσινη μετάβαση, δηλαδή για την επίλυση του ενεργειακού προβλήματος με μηδενικό κόστος, και ενώ έχει υπερηφανευτεί ότι μέχρι και θα εξάγει πράσινη ενέργεια στην Ευρώπη ο κ. Μητσοτάκης. Ναι ή όχι;
Δ. Τάκης: Δεν εξάγουμε; Εξάγουμε.
Σ. Φάμελλος: Αυτή τη στιγμή δυστυχώς η πράσινη ενέργεια που παράγεται δεν φτάνει στην Ελλάδα.
Δ. Τάκης: Ναι αλλά εξάγουμε ενέργεια.
Σ. Φάμελλος: Αφού οι ΑΠΕ παράγουν το μισό της ενεργειακής μας ζήτησης. Πώς εξάγουμε; Εξάγουμε και εισάγουμε πολύ περισσότερο.
Δ. Τάκης: Άρα εξάγουμε, αυτό λέω.
Ε. Μπαλτατζή: Άσε που υπάρχει και ένα πρόβλημα στην αποθήκευσή της.
Σ. Φάμελλος: Το να εξάγεις 1 και να εισάγεις 10, και ταυτόχρονα να εισάγεις και 100 από τους υδρογονάνθρακες, είναι έλλειμμα. Λοιπόν, εγώ σας λέω το εξής: φέτος πόση δωρεάν πράσινη ενέργεια θα πετάξουμε στα σκουπίδια ή στη θάλασσα; Ξέρετε;
Δ. Τάκης: Γιατί θα την πετάξουμε;
Σ. Φάμελλος: Γιατί ο κ. Μητσοτάκης δεν έχει κάνει τίποτα εδώ και επτά χρόνια για την αποθήκευση ενέργειας. Τίποτα, το ζητάω στη Βουλή γιατί είχα και την ευθύνη του τομεάρχη.
Ε. Μπαλτατζή: Αυτό μπορείτε να μας το απαντήσετε γιατί δεν έχει γίνει;
Σ. Φάμελλος: Γιατί δεν έχουμε ρυθμιστικό πλαίσιο και επαρκή δίκτυα. Θα το ανακοινώσω από εδώ, σκόπευα να το πω στη Βουλή αύριο, θα το πω σήμερα.Δυστυχώς η Ελλάδα, επειδή δεν έχει την επάρκεια του πολιτικού σχεδιασμού και των υποδομών για να αποθηκεύσει την παραγόμενη πράσινη ενέργεια, θα πετάξει στα σκουπίδια – και προκαλώ τον κ. Παπασταύρου αύριο να έρθει στη Βουλή με στοιχεία – το ρεύμα που αντιστοιχεί σε ετήσια κατανάλωση 800.000 νοικοκυριών. Είναι 3,5 τεραβατώρες, υπάρχει επίσημη πρόβλεψη, πέρυσι είχε ξεπεράσει τις 2. Τα νούμερα θα τα καταθέσω αύριο στη Βουλή, αλλά αυτό που μπορώ να δεσμευτώ είναι ότι ενέργεια 800.000 νοικοκυριών, οικιακής κατανάλωσης, θα πεταχτεί στη θάλασσα, στα σκουπίδια. Γιατί η κυβέρνηση δεν είναι επαρκής εδώ και επτά χρόνια.
Δ. Τάκης: Τι προτείνετε γι’ αυτό;
Σ. Φάμελλος: Κοιτάξτε, προτείνω να μην έχουμε αυτήν την κυβέρνηση. Όταν η κυβέρνηση δεν κάνει τίποτα επτά χρόνια για την αποθήκευση, θέλετε να σας προτείνω εγώ σε ένα λεπτό κάτι να αλλάξει;
Ε. Μπαλτατζή: Κ. Φάμελλε, επειδή εσείς ήσασταν και αρμόδιος υπουργός, μας εξηγείτε αυτή την απορία που έχουμε; Γιατί δεν αποθηκεύεται; Γιατί πετιέται αυτή η ενέργεια; Βλέπουμε σε όλες τις βουνοκορφές τις εγκαταστάσεις, πού πηγαίνει αυτή η ενέργεια;
Σ. Φάμελλος: Επειδή η συζήτηση είναι πολύ χρήσιμη και συνδέεται με την κρίση στην ενέργεια, «πόσα περισσότερα θα κλέψουμε – Όχι, θα κερδίσουμε… Θα κλέψουμε». Προσέξτε, η ΔΕΗ είναι ένας φορέας που θα έπρεπε να έχει προχωρήσει πρώτη από όλους στη συσσώρευση, δηλαδή στην αποθήκευση. Γιατί; Επειδή ο κάθε μικρός επιχειρηματίας ή αγρότης, που έχει φωτοβολταϊκά, δεν μπορεί να βάλει και μπαταρίες. Θα έπρεπε λοιπόν να υπάρχει με δημόσια πρόνοια ένας φορέας ο οποίος θα κάνει υποδομές, συλλογικές, για να μπορούμε το πλεόνασμα ενέργειας να μην το πετάμε στη θάλασσα. Αυτό συνήθως συμβαίνει την άνοιξη, την περίοδο του Πάσχα, που ανεβαίνουν οι θερμοκρασίες, μειώνονται οι καταναλώσεις και έχουμε ρεύμα από τα φωτοβολταϊκά.
Εδώ λοιπόν μία ΔΕΗ, η οποία δεν θα κέρδιζε μόνο, δεν θα αισχροκερδούσε, θα έκανε επενδύσεις αποθήκευσης. Να σας πω ένα παράδειγμα: Η ΔΕΗ το 2025 θα κλείσει ισολογισμό με 2 δισ. ευρώ κέρδη. Θα μπορούσε το 1 δισ. να πάει σε επενδύσεις αποθήκευσης; Λέω ένα παράδειγμα. Είναι δυνατόν να έχει σήμερα, με αυτήν την ακρίβεια στο ρεύμα, τη λογική «πάρε τα λεφτά και τρέχα»; Η ΔΕΗ; Για την οποία ΔΕΗ, εμείς ως κυβέρνηση, σταματήσαμε νόμο ιδιωτικοποίησης, ψηφισμένο, και την ιδιωτικοποίησαν μόλις ανέλαβαν ξανά. Σε ένα ποσοστό, όχι ολόκληρη. Να μια διαφορετική λογική που δεν γίνεται σε μια μέρα κ. Τάκη. Δεν μπορώ να σας το λύσω τώρα, θέλει δουλειά έξι χρόνων.
Δ. Τάκης:Δεν λέω για το κομμάτι της ΔΕΗ, λέω για το πώς μπορεί να αποθηκευτεί η ενέργεια.
Σ. Φάμελλος: Τεχνικά μια λογική είναι οι λεγόμενες βιομηχανικές μπαταρίες, αλλά βιομηχανικές, δεν αναφερόμαστε στις οικιακές. Και μια δεύτερη πολύ ενδιαφέρουσα επιλογή είναι η λεγόμενη αντλησιοταμίευση, όπου συνδυάζουμε φράγματα υψηλά και χαμηλά. Είχαμε ξεκινήσει τις άδειες για την Αμφιλοχία από την περίοδο της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, είναι το λεγόμενο έργο της Αμφιλοχίας, όπου δημιουργούνται φράγματα υψηλά, σε ύψωμα εννοώ, που αποθηκεύουν το νερό για όταν το χρειάζεσαι. Πρακτικά το στέλνεις πάνω, όταν έχεις περίσσευμα ενέργειας, δηλαδή φτηνή ενέργεια στο δίκτυο, και όταν το χρειάζεσαι στο δίκτυο, το βράδυ ας πούμε ή άλλες ώρες, κατεβαίνει.
Δ. Τάκης:Αυτό είναι το νερό. Η ενέργεια που έχει παραχθεί μπορεί να αποθηκευτεί με τις μπαταρίες που λέτε, τις βιομηχανικές;
Σ. Φάμελλος: Θα έπρεπε να μπορούσε σε εγκαταστάσεις βιομηχανικής αποθήκευσης, συσσώρευσης και σε έργα αντλησιοταμίευσης. Έπρεπε να είναι προτεραιότητα εδώ και έξι χρόνια.
Δ. Τάκης: Ξέρετε γιατί ρωτώ; Υπάρχει μια πανευρωπαϊκή συζήτηση για το κατά πόσο μπορεί να αποθηκευτεί η ενέργεια που παράγεται από τις ΑΠΕ. Γι’ αυτό το ρωτώ.
Ε. Μπαλτατζή:Όχι δεν υπάρχει αυτή η συζήτηση, έχει λυθεί αυτό.
Σ. Φάμελλος: Είναι επιλυμένο, χρειάζεται δύο πλευρές παρεμβάσεων, στη μία προχώρησε τώρα τελευταία, μετά από πολύ κριτική, η κυβέρνηση, στη δεύτερη όχι. Το ένα είναι πώς κατασκευάζονται οι υποδομές και πως χρηματοδοτούνται, γιατί πρέπει να υπάρχουν κίνητρα.
Το δεύτερο, όπου δεν έχει γίνει κάτι, είναι πώς ρυθμίζεται η αγορά. Δηλαδή με τι τιμές θα δουλεύουν οι λεγόμενες μπαταρίες, γιατί προφανώς καταλαβαίνετε ότι εδώ χρειάζεται να μπει και στην αγορά όλο αυτό. Αλλά εδώ τώρα έχουμε μια αγορά, το λεγόμενο χρηματιστήριο ενέργειας, που δουλεύει όλο, και αυτό είναι πολύ μεγάλο λάθος της κυβέρνησης, στην προημερήσια -δηλαδή όλη η αγορά ενέργειας πουλιέται και αγοράζεται την προηγούμενη ημέρα-, και δεν έχει καθόλου σταθερά συμβόλαια με αποτέλεσμα να γίνεται και εδώ πάρτι. Γιατί όταν δεν έχεις κλείσει συμβόλαιο για το πόσο θέλεις για την βιομηχανία π.χ., τότε καταλαβαίνετε ότι μπαίνεις σε μια συζήτηση της τελευταίας στιγμής που έχει ένα μεγάλο ρίσκο οικονομικό. Και αυτό είναι μεγάλο λάθος της κυβέρνησης.
Ε. Μπαλτατζή: Έχει πολύ ενδιαφέρον αυτή η συζήτηση, γιατί και από την άλλη μεριά δημιουργούνται και ερωτήματα. Δηλαδή τεράστιες επενδύσεις, η ΔΕΗ πληρώνει το ρεύμα, την ενέργεια την οποία υποτίθεται ότι παίρνει από τους ιδιώτες. Να τους πληρώνει τους ιδιώτες, αλλά η ενέργεια αυτή δεν είναι πλήρως αξιοποιήσιμη από τη στιγμή που δεν αποθηκεύεται.
Σ. Φάμελλος: Όχι, στην περίπτωση αυτή η ΔΕΗ δεν αγοράζει ρεύμα. Η ΔΕΗ αγοράζει το ρεύμα, στην περίπτωση που το αγοράζει από τρίτο, μόνο όταν έχει καταναλωτή. Το συγκεκριμένο ρεύμα, πετιέται στη θάλασσα. Με ποια λογική; Υπάρχει ακόμα και εντολή «αποσυνδεθείτε από το δίκτυο». Υπάρχει εντολή, όχι της ΔΕΗ όμως, των δικτύων, για να είμαστε ακριβείς, γιατί η ΔΕΗ έχει άλλο ρόλο, είναι παραγωγός και είναι και έμπορος, ας το πούμε έτσι. Υπάρχουν όμως στα δίκτυα ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΑΔΜΗΕ που δίνουν εντολές στους παραγωγούς όταν το δίκτυο είναι κορεσμένο να αποσυνδέουν τους πίνακες, να αποσυνδέουν τα έργα, άρα να γειώνουν την παραγωγή ενέργειας. Να την πετάνε «στα σκουπίδια, στο έδαφος, στη θάλασσα» δεν έχει σημασία.
Ε. Μπαλτατζή: Κ. Φάμελλε, να περάσουμε λίγο σε αυτό που λέμε πολιτικό σκηνικό, πολιτικό περιβάλλον, πείτε το όπως θέλετε. Θα ξεκινήσω πάλι με την έννοια της επικαιρότητας, θα αναφερθώ σε αυτό που δεν αγαπάτε εσείς οι πολιτικοί ιδιαιτέρως, τις δημοσκοπήσεις, γιατί κάπως αντιδράτε με αυτές. Αλλά θα ξεκινήσω από τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των δημοσκοπήσεων για να το φέρουμε στο περιβάλλον που είπα νωρίτερα. Οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν αυτήν την άνοδο της κυβέρνησης, η οποία έχει την ερμηνεία της, στους δύσκολους ή χαλεπούς καιρούς του πολέμου που περνάμε, με την έννοια ότι επιβεβαιώνουν επί της ουσίας τις προβλέψεις ή αυτό που συνηθίζουμε να λέμε ότι η ασφάλεια είναι αυτή που κυριαρχεί και το συναίσθημα του φόβου ταυτόχρονα. Και που βεβαίως αυτά τα δύο συσπειρώνουν τους πολίτες περί την κυβέρνηση. Εσείς συμφωνείτε με αυτό;
Σ. Φάμελλος: Είναι δύο οι συζητήσεις, ένα πώς αξιολογούμε τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων και δεύτερον, αν αξιολογώ ή όχι τη στρατηγική της κυβέρνησης να αξιοποιήσει τη συγκυρία, το οποίο θέλω να σας πω ότι το είδα και χθες στη Βουλή. Ξεκίνησε ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας τη συζήτηση για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, διαβάζοντάς μας τη δήλωση του κ. Μητσοτάκη στην Κύπρο. Και λέω εκ των προτέρων ότι η αυτονόητη στήριξη στην Κύπρο επ’ ουδενί δεν μπορεί να γίνει συγχωροχάρτι για τα σκάνδαλα. Αλλά επειδή με ρωτήσατε για τις δημοσκοπήσεις, υπάρχει αυτή τη στιγμή μία αποτύπωση στις δημοσκοπήσεις μιας μεγάλης αντίδρασης της κοινωνίας όσον αφορά τα θέματα της διαφθοράς και των σκανδάλων.
Φαίνεται αυτό δημοσκοπικά και προκύπτει ότι απέναντι στον κ. Μητσοτάκη πρέπει να υπάρχει ένας αντίπαλος που όχι απλά θα τον αμφισβητήσει, αλλά θα τον κερδίσει. Τη δεξιά πολιτική συνολικά.
Δ. Τάκης: Ο οποίος δεν υπάρχει.
Σ. Φάμελλος: Υπάρχει λοιπόν ένας κατακερματισμός, το λέω ξεκάθαρα, στον προοδευτικό χώρο. Αποτυπωμένος δημοσκοπικά. Επιτρέψτε μου να σας πω ότι μπορεί να μην είναι ίδιο στις εκλογές, γιατί θα μπούνε τα ερωτήματα «ποιον ψηφίζεις» και όχι «ποιον δηλώνεις ότι υποστηρίζεις για να τιμωρήσεις το σύστημα». Γιατί τώρα πολλοί πολίτες δηλώνουν στις δημοσκοπήσεις και μια προτίμηση που μπορεί να μην έχει κυβερνησιμότητα ή δυνατότητα διαμόρφωσης κυβερνητικής πολιτικής. Είναι απλά για να αντιδράσουν. Για να τιμωρήσουν την κυβέρνηση ή το σύστημα που τους καταδικάζει σε φτώχεια ή στην ακρίβεια ή σε αντιδημοκρατικές μεθοδεύσεις. Εδώ, από τη μεριά του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και προσωπικά από εμένα, έχει γίνει ξεκάθαρο ότι πρέπει να υπάρχει μια ενιαία προοδευτική απάντηση, γιατί στις επόμενες εκλογές οι πολίτες θα διαλέξουν κυβέρνηση. Και ξεκαθαρίζω ότι ουδεμία σταθερότητα δεν προσφέρει ο κ. Μητσοτάκης. Η μόνη σταθερότητα που πράγματι βλέπουμε με συνέπεια τα τελευταία έξι – εφτά χρόνια είναι στην ακρίβεια και στα σκάνδαλα. Ναι, σε αυτά έχει σταθερότητα ο κ. Μητσοτάκης.
Δ. Τάκης:Κ. πρόεδρε, με βάση τις δημοσκοπήσεις, κανένα άλλο κόμμα της αντιπολίτευσης αυτή τη στιγμή δεν προσφέρει σταθερότητα. Εσείς είστε στο 4%, το ΠΑΣΟΚ είναι στο 13%, τα άλλα κόμματα είναι στο 2% – 3%. Ποιος προσφέρει σταθερότητα; Υπάρχει αυτή τη στιγμή κάποιο κόμμα της αντιπολίτευσης που προσφέρει σταθερότητα;
Σ. Φάμελλος: Και οι πολίτες και οι δημοσκοπήσεις μας λένε «βρείτε τα για να σωθούμε».
Δ. Τάκης: Ποιοι να τα βρείτε; Το ΠΑΣΟΚ που λέει «εγώ θέλω να πάω μόνος μου», ο κ. Τσίπρας που λέει «εγώ θα κάνω δικό μου κόμμα», η Νέα Αριστερά που διαφωνεί με τις στρατιωτικές δυνάμεις στην Κύπρο;
Σ. Φάμελλος: Σαφέστατα πρέπει να υπάρχει ενότητα των προοδευτικών δυνάμεων. Μπορώ να σας πω ότι και δημοσκοπικά εγώ έχω δει, σε παράσταση νίκης της GPO, θετικότατα ποσοστά, 42%, για κοινό ψηφοδέλτιο. Αλλά κι αυτό θεωρώ ότι είναι αποτύπωση της στιγμής, δεν το δένω κόμπο. Όπως δεν «δένω» όμως και τα αρνητικά και τα θετικά των δημοσκοπήσεων. Και η πρόταση η δική μας είναι αυτή και είναι ξεκάθαρη. Πάμε να δούμε λιγάκι τους συντελεστές; Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ είναι έτοιμος, το έχει πει εδώ και ένα χρόνο, δεν έχει ούτε κομματικό εγωισμό, για εμένα κομματικός εγωισμός είναι το συμφέρον της κοινωνίας και της χώρας, μιας και έχουμε μπει και σε θέματα σε περιόδους δύσκολων αναταράξεων και πρέπει να μιλάμε και να μην ξεχνάμε ποτέ, όχι μόνο στα δύσκολα, τα συμφέροντα της χώρας. Φαίνεται, αλλά επιτρέψτε μου να το κρατήσω ανοιχτό, γιατί πιστεύω στην αναγκαιότητα αυτή, φαίνεται ότι το ΠΑΣΟΚ -και είναι ανοιχτό, εννοώ το πολύ μέχρι το συνέδριο του – έχει αρνηθεί τη λογική αυτή και επαναλαμβάνει σε κάθε ευκαιρία την ατζέντα της αυτόνομης καθόδου. Εγώ λέω ότι κανένας μόνος του και καμία μόνη της δεν μπορεί.
Δ. Τάκης: Άρα το ΠΑΣΟΚ εκτός της εξίσωσης.
Σ. Φάμελλος: Και θα πρέπει, έστω και την τελευταία στιγμή, παρ’ ότι και εγώ βλέπω με πολύ μεγάλη επιφύλαξη τη στάση του ΠΑΣΟΚ, να αναλογιστεί την ευθύνη του ο κ. Ανδρουλάκης έναντι της κοινωνίας. Γιατί η κοινωνία θέλει να ζήσει καλύτερα. Δεν ενδιαφέρει την κοινωνία ο καλύτερος δεύτερος ή ο καλύτερος τρίτος. Δεν ψάχνουμε για καλύτερη αντιπολίτευση, ψάχνουμε για καλύτερη κυβέρνηση. Το έχω πει σε όλους τους τόνους, θα διατυπωθεί από εμάς ακόμα μία φορά, και σήμερα, ότι υπάρχει χρόνος και τρόπος να έχουμε ένα κοινό ψηφοδέλτιο.
Τώρα, από την άλλη μεριά και για τα άλλα δύο θέματα που ανοίξατε, παρ’ ότι δεν είναι μόνο αυτά, αλλά δέχομαι ότι η Νέα Αριστερά και ο Αλέξης Τσίπρας είναι δύο μεγάλα ζητήματα. Γιατί υπάρχουν και πολλοί ακόμα που έχουν τοποθετηθεί θετικά και αυτό ας διατυπωθεί. Εγώ έχω δει, το λέω απλά για να μην ξεχαστεί, ο Νίκος Κοτζιάς, η Λούκα Κατσέλη, ο Πέτρος Κόκκαλης.
Δ. Τάκης:Εγώ λέω για κόμματα.
Σ. Φάμελλος: Καιτο «Κόσμος» και το «ΠΡΑΤΤΩ» έχουν μια οργάνωση. Το «Κόσμος» ήταν και στις τελευταίες ευρωεκλογές. Αλλά, για τη Νέα Αριστερά, επιτρέψτε να πω ότι η δική μου εκτίμηση είναι ότι δεν υπάρχουν πλέον οι λόγοι που οδήγησαν στη διάσπαση και στην αποχώρηση των βουλευτών της Νέας Αριστεράς από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Αναγνωρίζω ότι υπήρχαν σοβαρότατα ζητήματα την προηγούμενη περίοδο. Η αλλαγή σελίδας και η αλλαγή προέδρου έγινε και προγραμματικά και οργανωτικά, για να υπάρχει σοβαρότητα και αξιοπιστία στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, και αυτό το έχουμε καταφέρει. Έχουμε κοινό βηματισμό στη Βουλή σε πάρα πολλά θέματα, πρέπει να πυκνώσουν αυτές οι συνεργασίες όπου μπορούμε. Στο σχέδιο νόμου για τα αγροτικά είχαμε και το ΠΑΣΟΚ μαζί μας. Ελπίζω να το έχουμε μόνιμα σε πολλά. Σε κάθε περίπτωση όμως, πράγματι με τη Νέα Αριστερά πρέπει να διατυπωθεί η ανάγκη του κοινού βηματισμού και σε μια προοπτική κοινής έκφρασης. Τι σημαίνει αυτό όμως, για να το ξεκαθαρίσω. Δεν πρέπει να είναι προεκλογικό. Δεν υπάρχει για εμένα η αναγκαιότητα κάτι να εκφραστεί λίγο πριν τις εκλογές. Διότι τότε οι πολίτες θα μένουν σε μια εκκρεμότητα και σε μετέωρο βήμα συνεχώς. Αλλά πρέπει να γίνουν πολύ πιο συγκεκριμένα πολιτικά βήματα από τώρα. Πιστεύω και νομίζω ότι έχει εκφραστεί και από τον Αλέξη Χαρίτση η ανάγκη του «λαϊκού μετώπου» και με συνεδριακή τους απόφαση.
Για τον Αλέξη Τσίπρα, για να το κλείσω. Υπήρξε μια διαφορετική οπτική την ημέρα που αποχώρησε ο Αλέξης Τσίπρας από τη Βουλή, το είπαμε δημόσια. Ταυτόχρονα όμως έχω πει ότι πρέπει να συγκλίνουμε. Από τη μεριά του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ λοιπόν, η τοποθέτηση είναι ξεκάθαρη και θα έλεγα και από πολύ νωρίς. Δεν αφήσαμε να περάσει καιρός γιατί δεν πρέπει να δημιουργηθεί αντιπαράθεση. Και η κοινωνία ζητάει να είμαστε μαζί, να βρεθούμε, να τα βρούμε. Γιατί τι την ενδιαφέρει; Θέλει λύση κυβερνητική. Εδώ λοιπόν από τη μεριά του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ είναι ξεκάθαρη η τοποθέτηση. Πρέπει να σας πω ότι την τελευταία φορά που συνεδριάσαμε εμείς -έχουμε και σήμερα Πολιτική Γραμματεία, αλλά για άλλα θέματα-, είπαμε ότι δεν υπάρχει πλέον περιθώριο να περιμένουμε.
Δηλαδή, η κατάσταση της κοινωνίας δεν είναι καλή, και στα θέματα της οικονομίας και στα θέματα της διαφάνειας και της Δημοκρατίας. Έχουμε και αυτόν τον διεθνή περίγυρο με τις αβεβαιότητες. Άρα δεν μπορούμε να περιμένουμε όταν η κοινωνία βάζει το ερώτημα «τι θα κάνετε τώρα;». Από την μεριά του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ λοιπόν, είμαστε έτοιμοι.
Ε. Μπαλτατζή: Εγώ όμως γυρνάω πάλι λίγο πίσω. Εσείς κάνετε αυτό το προσκλητήριο, αλλά το θέμα είναι ποιος θα έρθει, πώς θα έρθει και κυρίως με τι θέσεις θα έρθει. Το λέω αυτό γιατί δανείζομαι τις τελευταίες τοποθετήσεις, με αφορμή βεβαίως το ανοικτό μέτωπο του πολέμου, και είδαμε και αντιφάσεις και θολά σημεία και άλλες θέσεις, επιτρέψτε μου. Δηλαδή είπατε για τον κ. Τσίπρα… Ο κ. Τσίπρας με ανακοίνωσή του, με τοποθέτηση του στο facebook, βγήκε και είχε μια πιο θεσμική, πιο συγκεκριμένη θέση, ήταν υπέρ της αποστολής των F-16, της φρεγάτας κτλ. Στη Νέα Αριστερά έχουν άλλη άποψη. Κάποια μέλη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχουν άλλη άποψη.
Σ. Φάμελλος: Ποιοι;
Ε. Μπαλτατζή: Δεν βγήκε ο κ. Ραγκούσης;
Σ. Φάμελλος: Δεν είπε τίποτα διαφορετικό. Όχι, θέλω να το ξεκαθαρίσω. Δυστυχώς κι εσείς εισπράττετε μία περιρρέουσα ατμόσφαιρα από μέσα ενημέρωσης που δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα. Κανένα θολό σημείο δεν υπήρχε ποτέ.
Ε. Μπαλτατζή: Δεν έχει σχέση με την πραγματικότητα η τοποθέτηση Τσίπρα; Δεν έχει σχέση με την πραγματικότητα η τοποθέτηση της Νέας Αριστεράς;
Σ. Φάμελλος: Όχι, άλλο πράγμα λέω. Δεν υπήρξε καμία διαφωνία εντός του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για το θέμα της υποστήριξης της Κύπρου και όσον αφορά τα θέματα και των φρεγατών και των αεροπλάνων. Το είπα από την πρώτη μέρα εγώ στην Κοινοβουλευτική Ομάδα, Δευτέρα βράδυ, και την Τρίτη το πρωί το είπα στη Βουλή, εγώ προσωπικά. Και δεν υπήρξε σε αυτό κάποια διαφωνία, κάποια δήλωση, κάποια αμφισβήτηση. Και ο Γιάννης Ραγκούσης και ο Γιάννης Μαντζουράνης το ίδιο είπανε, τη στήριξη, την αυτονόητη, στην Κύπρο. Το είπα νωρίτερα και σε εσάς. Ούτε με την τοποθέτηση του Αλέξη Τσίπρα έχουμε κάτι να χωρίσουμε.
Δ. Τάκης:Η Ευαγγελία ξέρετε σε τι αναφέρεται; Αναφέρεται σε δηλώσεις στελεχών σας, τις πρώτες ώρες, που είπαν: «Θα πάμε να στηρίξουμε τη βρετανική βάση στην Κύπρο με δικά μας πλοία;».
Σ. Φάμελλος: Ποιος το είπε αυτό;
Δ. Τάκης: Είχαν ειπωθεί.
Σ. Φάμελλος: Κύριε Τάκη, μην λέτε λόγια τα οποία όμως δεν μπορείτε να αποδείξετε.
Ε. Μπαλτατζή: Εσείς θεωρείτε ότι η στάση είναι ενιαία;
Σ. Φάμελλος: Εγώ θέλω να σας πω ότι υπήρξε τοποθέτηση στελέχους μας την ώρα που βγήκε η δήλωση από την κυβέρνηση, η οποία προφανώς το έκανε αυτό χωρίς να ενημερώσει καθόλου τα άλλα κόμματα, και δεν υπήρξε ακόμα η δήλωση απ’ τη μεριά του κ. Χριστοδουλίδη, του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, υπήρξε ένα στέλεχος μας που ρώτησε σε δημόσιο βήμα, «αν υπάρχει αίτημα της Κύπρου». Και πολύ καλά έκανε. Εδώ τώρα όμως εγώ βγήκα και το έλυσα…
Δ. Τάκης: Όχι μετά από εσάς είναι καθαρό.
Ε. Μπαλτατζή: Μετά από εσάς τελείωσε, βγήκατε και το μαζέψατε, γιατί αυτό κάνατε στην ουσία. Τα μαζέψατε κ. Φάμελλε.
Σ. Φάμελλος: Όχι, δεν τα μάζεψα… Κάνετε λάθος, ήταν ομόφωνο στην Πολιτική Γραμματεία. Κανένα θολό σημείο, καμία διαφωνία από τη μεριά του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ποτέ. Δημιουργήθηκε μια ατμόσφαιρα, δεν ξέρω με ποιο κίνητρο, ίσως γιατί ένα διάστημα πουλούσε το να συζητάνε για «γκρίνια» στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Δεν υπάρχει καμία τέτοια ιστορία. Δεν λέω ότι το κάνετε σήμερα εσείς, αυτό έγινε την προηγούμενη βδομάδα.
Ε. Μπαλτατζή: Πάμε λοιπόν να το δούμε στη μεγάλη εικόνα.
Σ. Φάμελλος: Με ρωτάτε το εξής, το οποίο είναι και ουσιαστικό:Ζητάω συγκλίσεις, και στην περίπτωση του ΠΑΣΟΚ, και με τη Νέα Αριστερά ,και προφανώς με τον Αλέξη Τσίπρα, ενώ υπάρχει ένα ερώτημα: «Με ποιο πρόγραμμα;».
Ας μην πούμε τώρα στην Κύπρο που συμφωνούμε, δεν είναι εκεί το θέμα. Με ποιο πρόγραμμα; Πράγματι, κα Μπαλτατζή, είναι πάρα πολύ σημαντικό αυτό που ρωτάτε.
Ε. Μπαλτατζή: Αυτό είναι το κλειδί, πρώτον, και δεύτερον ο χρόνος, κ. Φάμελλε, γιατί το συζητάτε αυτό από την ημέρα που αναλάβατε. Σύμφωνοι, αλλά ο χρόνος εν τω μεταξύ λήγει.
Σ. Φάμελλος: Εγώ θέλω να πω μια χρονική και πολιτική σειρά. Το πρώτο είναι να συμφωνήσουμε για την αναγκαιότητα στις επόμενες εκλογές να υπάρχει κοινό προοδευτικό σχήμα. Είναι μια δήλωση αρχής, πρέπει επί της αρχής να έχουμε τη βούληση για να κάτσουμε στο τραπέζι. Το δεύτερο είναι να δούμε το θέμα του προγράμματος, συμφωνώ, δεν μπορεί να είναι εκ των προτέρων έτοιμο. Αλλά ,μπορούμε να συμβάλλουμε σε αυτή τη συζήτηση; Ναι, μπορούμε να συμβάλλουμε. Εμείς, ακριβώς γιατί χρειάζεται να ανοίξει η προγραμματική κουβέντα, πέρυσι, Απρίλιο – Μάιο, δημοσιοποιήσαμε 10+1 προτάσεις για την προγραμματική συζήτηση του προοδευτικού χώρου. Δηλαδή το θέμα της ενέργειας, είναι πολύ σημαντικό. Το είχαμε βάλει, από τότε. Το θέμα του 13ου – 14ου μισθού στο Δημόσιο ή θέματα στην εξωτερική πολιτική ή ο διπλασιασμός των αμοιβών των γιατρών. Σας λέω ορισμένα ψήγματα προγραμματικών προτάσεων γιατί είναι πολύ σημαντικά να κάτσεις να τα συζητήσεις. Άκουσα τις τοποθετήσεις των υπολοίπων κομμάτων στη Διεθνή Έκθεση, που πάντα έχει ένα χαρακτήρα και οικονομικών προτάσεων. Θεωρώ ότι σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό μπορεί να βρεθεί κοινή βάση. Και το λέω αυτό και για το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ. Έχουμε λοιπόν τη δυνατότητα.
Ε. Μπαλτατζή: Μα γιατίτο λέτεόμως ακόμα; Ο Ανδρουλάκης το έχει αποκλείσει, δηλαδή επί ποιας βάσης συζητάμε;
Σ. Φάμελλος: Μήπως γιατί πρέπει να καταλάβουν το λάθος αυτό;
Ε. Μπαλτατζή: Ο Ανδρουλάκης επιχειρεί τη δική του διεύρυνση.
Σ. Φάμελλος: Μήπως γιατί πρέπει να καταλάβουν ότι αυτό είναι λάθος για την κοινωνία; Γι’ αυτό το λέω κα Μπαλτατζή. Γιατί πιστεύω ότι έχω δίκιο. Πιστεύω ότι έχω δίκιο, πιστεύουμε ότι έχουμε δίκιο, πιστεύω ότι το έχει ανάγκη η κοινωνία.
Ε. Μπαλτατζή: Μα δεν το αναγνωρίζουν οι υπόλοιποι όμως. Μήπως πρέπει να αναθεωρήσετε και εσείς πια λίγο τη δική σας στάση;
Σ. Φάμελλος: Εμείς τη στάση μας, για να υπάρχει ενωτικό προοδευτικό ψηφοδέλτιο, δεν την αναθεωρούμε γιατί κάνει λάθος ο κ. Ανδρουλάκης. Όχι.Εμείς την πρόταση αυτή πρώτα από όλα την θέτουμε στην κοινωνία και θα κριθούν όλα τα κόμματα για το αν θα την ακολουθήσουν ή θα προτείνουν κάτι καλύτερο ή κάτι διαφορετικό. Και εδώ θα κριθούμε όλοι. Προφανώς εμείς θα επιδιώξουμε όλες τις δυνατές συνεργασίες, θα το κάνουμε με αποφάσεις των οργάνων μας και θα εξαντλήσουμε κάθε περιθώριο. Και όπως βλέπετε, κάνω αυτή την πρόταση χωρίς κανένα κομματικό εγωισμό γιατί το έχει ανάγκη η κοινωνία. Θα αναλάβουν όλα τα κόμματα τις ευθύνες τους.
Δ. Τάκης: Να ρωτήσω κάτι; Πριν, όταν αναφερόμασταν στον κύριο Τσίπρα, είπατε ότι δεν μπορούμε να περιμένουμε πια. Πρέπει να γίνει αυτή η σύγκλιση των προοδευτικών δυνάμεων. Το δεν μπορούμε να περιμένουμε, να το ερμηνεύσω εγώ, όσον αφορά τον κύριο Τσίπρα, ότι πρέπει να ανοίξει τα χαρτιά του; Δηλαδή αν θα προχωρήσει στην ίδρυση κόμματος και αν προχωρήσει τι θα κάνει με αυτό το κόμμα σε σχέση με εσάς;
Σ. Φάμελλος: Δεν προσφέρονται προς ερμηνεία αυτές οι δηλώσεις. Είναι μία πρόταση και εγώ προσπαθώ πάρα πολύ να είναι υγιής αυτός ο δημόσιος διάλογος, να μη δημιουργεί καμία αντιπαράθεση, το έχω πει από την πρώτη μέρα. Και παρά την αρνητική τοποθέτηση του ΠΑΣΟΚ, εγώ προσπαθώ να κρατήσω αυτή τη συζήτηση, όχι για πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, γιατί κάποια στιγμή πρέπει να τοποθετηθούμε για την πρόταση πιο κοντά πλέον στον πολιτικό σχεδιασμό γιατί καλώς ή κακώς, όποτε κι αν γίνουν οι εκλογές, είμαστε πλέον στον τελευταίο χρόνο.
Δ. Τάκης: Άρα και τον κύριο Τσίπρα μέχρι πότε θα τον περιμένετε;
Σ. Φάμελλος: Αλλά επειδή ο Αλέξης Τσίπρας ακόμα δεν έχει ανακοινώσει καμία πολιτική πρόταση, δεν είναι λίγο πρωθύστερο να του ζητώ, πριν ανακοινώσει την πολιτική του πρόταση, κάτι άλλο; Σε κάθε περίπτωση όμως, δεν υποτιμώ ότι οι ανάγκες της κοινωνίας επιβάλλουν σε όλους μας, και δεν το προσωποποιώ σε κανέναν, την ανάγκη συγκλίσεων. Γιατί το έχω πει από τη μέρα που ο Αλέξης Τσίπρας επέλεξε την παραίτησή του. Αυτό μόνο επιτρέπω να θεωρηθεί ως τοποθέτηση για το συγκεκριμένο θέμα, γιατί το έχουμε κάνει δημόσια.
Ε. Μπαλτατζή: Να σας κάνω μια ερώτηση ακόμα: Κυκλοφορεί ήδη στα δημοσιογραφικά γραφεία, φαντάζομαι και σε εσάς φτάνουν αυτά στη Βουλή και τα συζητάτε, ότι στην κυβέρνηση υπάρχουν πάρα πολλά στελέχη που προτείνουν στον κ. Μητσοτάκη να αξιοποιήσει το μομέντουμ αυτό, τώρα που τα δημοσκοπικά ευρήματα είναι ενθαρρυντικά καλά και ως προς την προοπτική τους όπως λένε -ανοίγω μια παρένθεση, οι πληροφορίες λένε ότι ο ίδιος επιμένει στη λήξη της κυβερνητικής θητείας- και να προσφύγει σε πρόωρες εκλογές. Σε αυτή την περίπτωση τι θα γίνει; Εσείς θα μείνετε ακόμα με την πρόταση της σύγκλισης των προοδευτικών δυνάμεων; Έχετε σκεφτεί αυτό το στοιχείο του αιφνιδιασμού;
Σ. Φάμελλος: Προσέξτε λίγο τώρα τι μου λέτε, γιατί αξίζει να τα μεταφράσουμε ολα αυτά. Λένε στελέχη του Μαξίμου στον κύριο Μητσοτάκη να εκμεταλλευτεί το μομέντουμ, γιατί δίνει κάποια, δημοσκοπικά τουλάχιστον, θετικά στοιχεία στην κυβέρνηση, η οποία βρίσκεται σε άμυνα για τις ευθύνες της στην οικονομία, στην ακρίβεια, στη στέγη, στη διαφθορά, στη διαπλοκή. Λοιπόν, για όλα αυτά, για τα οποία πραγματικά είναι στον τοίχο ο κύριος Μητσοτάκης -και το λέω απολύτως δημοκρατικά, μην παρανοηθεί- δηλαδή είναι απολογούμενος, λέω ότι πρέπει να γίνουν το συντομότερο εκλογές για να γλιτώσει η χώρα. Το έχει πει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ επίσημα εδώ και πολύ καιρό. Το έχω πει εγώ προσωπικά, γιατί κάθε μέρα που περνάει ένα σκάνδαλο βγαίνει.
Χθες είχαμε την αποκάλυψη του εγγράφου του κ. Βάρρα για τον κ. Βορίδη, του κ. Βάρρα που είναι σύμβουλος του κυρίου Μητσοτάκη, και εγώ λέω ναι, να βγουν όλα στην δημοσιότητα. Όλα. Γιατί ήρθε η κυβέρνηση και καταψήφισε, με κοινοβουλευτικό πραξικόπημα, δηλαδή χωρίς να είναι παρόντες οι βουλευτές της, την πρόταση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Δηλαδή έχουμε μια κυβέρνηση που λέει κάτι η Δικαιοσύνη και λέει «όχι». Λοιπόν, πρέπει να φύγει το συντομότερο. Και αν αυτό προκαλέσει και πολιτικές εξελίξεις, ναι, πρέπει να προκαλέσει και προοδευτικές και θετικές. Σαφέστατα. Αλλά τι είναι πιο πάνω απ’ όλα; Η ανάγκη της χώρας και των πολιτών, η Δημοκρατία και η ποιότητα της Δημοκρατίας και η αξιοπιστία της Δικαιοσύνης στην Ελλάδα, ή τα κομματικά συμφέροντα; Πρώτα απ’ όλα είναι οι ανάγκες της χώρας, των πολιτών, της Δημοκρατίας, της Δικαιοσύνης, τα εθνικά συμφέροντα. Αυτά είναι πάνω απ’ όλα. Δεν είναι τα κομματικά συμφέροντα.
Εγώ δεν πρόκειται να κάνω καμία πρόταση που να έχει κομματικό τακτικισμό, να μας βολέψει, θέλω ένα μήνα για να βρω μια συμφωνία με κάποιον, όταν υπάρχει σοβαρό πρόβλημα στην επιβίωση της κοινωνίας. Όχι βέβαια. Δεν μπορούμε να δεχόμαστε, και ως πολίτες και εγώ προσωπικά, έχοντας δεσμευτεί έναντι του Συντάγματος, ότι αυτό είναι η βασική αρχή λειτουργίας της χώρας μας. Δεν μπορώ να μην λέω ότι μια κυβέρνηση που παραβιάζει πολλαπλώς το Σύνταγμα πρέπει να φύγει το συντομότερο.
Δ. Τάκης: Άρα εάν πάμε σε εκλογές σε ένα μήνα, εσείς τι θα κάνετε;
Σ. Φάμελλος: Εμείς λοιπόν, την πρόταση αυτή των προοδευτικών συνεργασιών, θα τη βάλουμε με ένα χρονοδιάγραμμα πλέον λίγων ημερών και τότε θα αναγκαστούν να τοποθετηθούν όλοι πολύ συγκεκριμένα, γιατί θα έχουμε το επίδικο μπροστά μας. Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ συντεταγμένα λέει, και το λέω διότι το έχουμε διατυπώσει και σε απόφαση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, τους συσχετισμούς της κοινωνίας που λέει βρείτε τα για να σωθούμε, συντεταγμένα και οργανωμένα τους διαμορφώνουμε και σε συσχετισμούς πολιτικών χώρων, κομμάτων, γιατί υπάρχουν εντός και εκτός της Βουλής, σαφέστατα, προοδευτικοί χώροι και κινήσεις που έχουν αυτό το όραμα. Της προοδευτικής διεξόδου. Και εγώ θέλω μια καλύτερη ζωή στη χώρα μας. Γιατί να μην το διεκδικούμε;
Ε. Μπαλτατζή: Λοιπόν, κ. Φάμελλε, φτάσαμε στο τέλος. Πολύ σας ευχαριστούμε.
Σ. Φάμελλος: Να είστε καλά. Ελπίζω να έπιασε τόπο.
Ε. Μπαλτατζή: Ελπίζω και εσείς να το ευχαριστηθήκατε.
Σ. Φάμελλος: Ναι, πολύ ωραία. Σας ευχαριστώ ιδιαίτερα. Καλό μεσημέρι στους ακροατές και τις ακροάτριες.
Δ. Τάκης: Βγάλαμε αρκετές ειδήσεις που ο κ. Φάμελλος ήθελε να τις πει στη Βουλή αλλά τις είπε στο ΕΡΤnews. Σας παρασύραμε.
Σ. Φάμελλος: Το ότι θα χάσουμε φέτος 3,5 τεραβατώρες ρεύματος, που είναι 800.000 νοικοκυριά, νομίζω ότι είναι ακραίο. Είναι ακραίο.
Ε. Μπαλτατζή: Πολύ ευχαριστούμε και εσάς φίλες και φίλοι που ήσασταν κοντά μας. Καλό υπόλοιπο ημέρας να έχετε.